Rác chất đống tại điểm dừng đón, trả khách tuyến xe cố định.

Phát sinh nhiều bãi rác mới

Đi trên đường tỉnh 295, đoạn qua thị trấn Cao Thượng-xã Cao Xá vào sáng ngày 19-10, chúng tôi thấy xuất hiện nhiều bãi rác tồn lưu lâu ngày. Đáng chú ý, ngay dưới biển “cấm đổ rác, nếu phát hiện phạt từ 500 nghìn đến một triệu đồng”, rác thải vẫn ngổn ngang. Tiếp đó, bãi rác án ngữ ngay đường dẫn vào chợ Mọc. 

Thậm chí, ở điểm đón trả khách tuyến xe cố định rác cũng chất thành đống. Trên lòng kênh chảy qua thị trấn, rác nổi lềnh bềnh, ùn ú ở cửa cống. Chị Nguyễn Thị Giao, khu Đông, thị trấn Cao Thượng cho biết: “Bản thân khuyết tật nên tôi đặt máy may vá, sửa chữa quần áo gần chợ để có chút thu nhập. Thời gian gần đây, nơi tôi ngồi thường xuyên phải hứng mùi xú uế từ kênh bốc lên khiến đôi lúc không thể làm được gì. Thỉnh thoảng, tôi lấy cây đẩy để rác trôi bớt về cuối nguồn nhưng chỉ ít giờ sau đâu lại đóng đấy”. 

Có mặt tại ngã ba chợ Mọc, chúng tôi chứng kiến không khí thật ngột ngạt. Giữa buổi chợ đông đúc, những quầy hàng bày bán sát bãi rác bốc mùi hôi hám. Vài người mang rác từ trong chợ ra nhưng chẳng biết vứt ở đâu bởi định vứt vào chỗ nào cũng bị phản đối. Một phụ nữ đành mang rác lên phía trên dòng kênh rồi thả trôi theo dòng nước. Chị Nguyễn Thị Thái bán cam gần một đống rác chia sẻ: “Biết là ô nhiễm nhưng tôi chẳng còn cách nào khác. Rác chình ình nửa tháng nay sát chợ, chúng tôi đã đề nghị các cấp chính quyền khắc phục song đến nay vẫn chưa có chuyển biến”. 

Rác không được tập kết đúng quy định nên một số khu đất trống trở thành nơi chứa rác. Theo Phòng Tài nguyên và Môi trường (TN&MT) huyện, đến nay huyện phát sinh 4 đống rác lớn, tập trung ở khu vực gần chợ Mọc và đoạn giáp ranh giữa thị trấn Cao Thượng với xã Cao Xá.

Cần sự chia sẻ của người dân

Để tìm hiểu nguyên nhân, chúng tôi đã làm việc với ông Nguyễn Đức Sơn, Trưởng Phòng TN&MT huyện. Ông Sơn thông tin, bãi rác của thị trấn Cao Thượng xây dựng từ năm 1995 tại khu đất Tổ Rồng với diện tích hơn 2 nghìn m2. Thời gian đầu, rác chủ yếu được xử lý bằng cách chôn lấp, phun chế phẩm sinh học. Đến năm 2012, huyện lắp đặt lò đốt, công suất hoạt động 500 kg rác/ngày (khoảng 7 m3) nhưng thực tế, mỗi ngày tại thị trấn thải ra từ 8-10 m3 dẫn tới bãi rác quá tải, gây ô nhiễm. Vì lý do này, các hộ sinh sống ở khu vực lân cận phản đối, không cho tiếp tục đưa rác về bãi. Đỉnh điểm là ngày 26-9, một số người tập trung ngăn cản xe, rải đinh, hàn cổng không cho đưa rác vào khu vực xử lý. 

Rác ùn ứ trên kênh, đoạn giáp chợ Mọc.

Sau khi sự việc xảy ra, lãnh đạo huyện xuống địa bàn, nắm bắt tình hình, huy động các đoàn thể tuyên truyền, vận động người dân. Ông Dương Ngô Mạnh, Chủ tịch UBND huyện cho biết: “Trước tình hình trên, huyện buộc phải xử lý  tình huống. Trước mắt, chúng tôi đề nghị các địa phương lân cận như: Thị trấn Nhã Nam, xã Ngọc Lý xử lý một phần rác cho thị trấn Cao Thượng. Đồng thời tiếp tục đầu tư xây dựng lò đốt rác tại các xã Cao Xá, Liên Sơn, Việt Lập”. Được biết, huyện cũng đã yêu cầu các doanh nghiệp, bệnh viện trên địa bàn cần hợp đồng với đơn vị có năng lực xử lý rác; các thôn, cơ quan, công sở, trường học chủ động thu gom, xử lý rác tại chỗ. Hội Liên hiệp Phụ nữ thị trấn vận động hội viên làm tốt khâu phân loại rác, giải tỏa rác tồn lưu; khuyến cáo các hộ tự xử lý rác tại nhà. 

Từ năm 2011, huyện quy hoạch và chuẩn bị xây dựng bãi rác tại xã Cao Xá nhằm giảm tải bãi rác thuộc thị trấn Cao Thượng. Tuy vậy, quá trình triển khai gặp nhiều trở ngại nên đã không thành công. Hiện nay, quỹ đất không còn, việc bố trí bãi rác mới khó khăn bội phần. Bởi vậy, huyện tiếp tục duy trì bãi rác tại thị trấn Cao Thượng và vận động người dân đồng thuận. Đi đôi với vận động, tuyên truyền, Phòng TN&MT tham mưu giải quyết theo hướng lấy phần rác chôn lấp đã phân hủy rồi sàng lọc, cung cấp cho nhà vườn bón cho cây ăn quả. Áp dụng phương pháp này sẽ giải tỏa được 2/3 lượng rác hiện có. Nếu được người dân đồng ý sẽ tiến hành xây hồ sinh thái láng xi măng để chống thấm nước thải rò rỉ ra ngoài. 

Đi đôi với biện pháp trên, nhiều ý kiến đề xuất huyện cần khẩn trương huy động phương tiện, nhân lực giải tỏa ngay bãi rác đã lưu cữu lâu, nhất là tại điểm gần khu dân cư, hạn chế ô nhiễm ảnh hưởng đến cuộc sống người dân.

Trịnh Lan