Tổng thống Donald Trump.

Thực dụng, quyết đoán hơn

Kinh tế Mỹ đang tăng trưởng mạnh mẽ, thị trường chứng khoán liên tục xác lập các kỷ lục mới, sức sản xuất được giải phóng với hàng loạt chính sách ưu đãi doanh nghiệp. Hầu hết các chuyên gia phân tích cho rằng xu hướng tích cực này sẽ được duy trì trong suốt cả năm 2018. Trên bình diện quốc tế, nước Mỹ ngày càng thực dụng và quyết đoán hơn khi Tổng thống Donald Trump liên tục điều chỉnh chính sách của Mỹ.

Đối với người dân, nổi bật nhất trong số những quyết sách đầy bất ngờ của ông Donald Trump trên cương vị người đứng đầu nước Mỹ là sắc lệnh cấm nhập cư đối với người dân từ một số quốc gia có người Hồi giáo chiếm đa số. Dù gặp phải nhiều sự phản đối và tranh cãi về pháp lý, sau một số lần chỉnh sửa, lệnh cấm đã chính thức có hiệu lực từ cuối tháng 6-2017.

Sau khi chính thức trở thành Tổng thống Mỹ, ông Donald Trump tiếp tục theo đuổi việc xây dựng bức tường trên tuyến biên giới dài hơn 3.100km giữa Mỹ và Mexico nhằm thúc đẩy hơn nữa tuyên bố “Nước Mỹ trước tiên” và kiểm soát, ngăn chặn nạn nhập cư bất hợp pháp cũng như làn sóng tội phạm và bạo lực xâm nhập qua biên giới, đồng thời ông Trump nhấn mạnh sẽ tìm mọi cách để “khiến Mexico chi trả cho bức tường”. Cũng để phục vụ cho chính sách "Nước Mỹ trước tiên", ông Trump đã kiên quyết rút nước Mỹ ra khỏi nhiều tổ chức và hiệp ước quốc tế như: Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP); thỏa thuận Paris về chống biến đổi khí hậu; Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa LHQ (UNESCO).

Một chiến thắng chính trị lớn nữa mà ông Trump đạt được khi Hạ viện Mỹ bỏ phiếu thông qua dự luật cấp ngân sách tài khóa 2018 trị giá 4.000 tỷ USD với tỷ lệ phiếu sát nút là 216 phiếu thuận - 212 phiếu chống. Việc thông qua ngân sách năm tài khóa 2018 trị giá 4.000 tỷ USD của Hạ viện Mỹ đã mở đường cho chính quyền Tổng thống Donald Trump sớm triển khai gói cải cách thuế “quy mô nhất lịch sử”. Và nếu chính thức được phê chuẩn thì cải cách này sẽ được coi là một thay đổi mang tính cách mạng và là thành tựu lớn đầu tiên về lập pháp của Tổng thống Trump kể từ khi cầm quyền.

Dù trải qua nhiều sóng gió trong năm đầu tiên của nhiệm kỳ nhưng nhiều quyết sách kinh tế của ông Trump cũng đã mang lại trái ngọt khi nền kinh tế Mỹ chứng kiến có sự phục hồi mạnh mẽ trong quý II và quý III/2017, dù phải hứng chịu những cơn bão lịch sử, với tăng trưởng GDP lần lượt đạt 3,1 và 3%. Những năm còn lại trong nhiệm kỳ đầu tiên của ông Donald Trump được dự báo sẽ còn nhiều bất ngờ và những điều đáng chờ đợi khác.

Việc Tổng thống Donald  Trump công nhận Jerusalem là thủ đô của Israel đã gặp phải sự phản ứng mạnh mẽ của cộng đồng quốc tế. Nhiều hành động phản đối đã xảy ra tại Trung Đông.

Những thách thức chờ đợi trong năm 2018

Cuộc bầu cử giữa kỳ trong nước hay khủng hoảng Triều Tiên, căng thẳng ở Trung Đông là ba trong nhiều thách thức ông Trump phải đối mặt năm 2018. Để tạo đà cho năm 2018, chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã có một chiến thắng vang dội khép lại năm 2017 với việc luật cải cách thuế trị giá 1.500 tỷ USD của phe Cộng hòa được thông qua. Thành công này mang đến cho người đứng đầu Nhà Trắng một vị thế tích cực hơn trong năm thứ hai của nhiệm kỳ. Song giới chuyên gia nhận định năm 2018 chưa hẳn sẽ dễ dàng với Tổng thống Trump.

Những căng thẳng trong nội bộ chính quyền Mỹ được thổi bùng lên tại một cuộc họp ở Phòng Bầu dục hôm 20-12-2017 khi Tổng thống Trump và các cố vấn cấp cao thảo luận về chiến lược chính trị trong năm tới. Chính phủ Mỹ có thể phải ngừng hoạt động ngày 19-1 nếu các thành viên Đảng Dân chủ và Cộng hòa không thể đạt được thỏa thuận về ngân sách cho khoảng thời gian còn lại trong tài khóa 2018, kết thúc ngày 30-9-2017. Tất cả những vấn đề trên sẽ là trở ngại lớn đối với chính quyền Trump trong việc thực hiện những ưu tiên trong năm tới.

Ông Trump sẽ cần phiếu bầu từ các thành viên Dân chủ nếu muốn thông qua những chương trình nghị sự. Và mọi việc càng trở nên khó khăn hơn khi cuộc bầu cử giữa kỳ diễn ra vào tháng 11-2017. Phe Dân chủ hiện cần 24 ghế để giành chiến thắng ở Hạ viện và chỉ hai ghế để nắm quyền kiểm soát Thượng viện sau thắng lợi của ứng viên Doug Jones trước đối thủ đảng Cộng hòa Roy Moore trong cuộc bầu cử bổ sung thượng nghị sĩ ở Alabama, bang có truyền thống ủng hộ phe Cộng hòa.

Trong năm 2018, Tổng thống Trump cũng sẽ có nhiều mối bận tâm từ các điểm nóng như Triều Tiên hay Trung Đông. Cuộc khủng hoảng tại Đông Bắc Á chi phối một phần đáng kể sự quan tâm của Washington trong năm đầu nhiệm kỳ của Tổng thống Trump. Tới thời điểm hiện tại, cả Washington và Bình Nhưỡng đều chưa cho thấy ý định xuống thang nhượng bộ.

Hồi đầu tháng 12-2017, Nhà Trắng khẳng định sẽ không đàm phán với Triều Tiên nếu nước này không chấm dứt "những hành động hăm dọa". Trong khi đó, Bình Nhưỡng cũng tuyên bố rằng thời điểm hiện tại "còn quá sớm" để tiến hành đàm phán với Mỹ. Khả năng Mỹ có thể thuyết phục Triều Tiên từ bỏ chương trình vũ khí hạt nhân được đánh giá là không khả thi bởi quốc gia Đông Bắc Á coi vũ khí hạt nhân là công cụ duy nhất bảo đảm năng lực răn đe và bảo vệ sự tồn vong của chính quyền Bình Nhưỡng.

Về phần mình, Tổng thống Trump từng tuyên bố sẽ "giải quyết dứt điểm" các vụ phóng tên lửa của Triều Tiên. Mặc dù vậy, chưa rõ ông chủ Nhà Trắng sẽ có biện pháp gì mới để gây sức ép có hiệu quả lên Bình Nhưỡng ngoài các nỗ lực cô lập về ngoại giao, diễn tập quân sự, kêu gọi cấm vận quốc tế cùng những màn đấu khẩu chưa có hồi kết.

Những tháng cuối của năm 2017 đánh dấu sự suy tàn của tổ chức "Nhà nước Hồi giáo" (IS) tự xưng khi những thành trì cuối cùng của lực lượng này lần lượt được giải phóng tại cả Iraq và Syria. Mặc dù vậy, mối đe dọa đến từ IS vẫn hiện hữu.

Bất chấp sự thân tình hiếm có và màn tiếp đón cực kỳ trọng thị mà Chủ tịch Tập Cận Bình dành cho Tổng thống Trump trong chuyến thăm tới Trung Quốc hồi tháng 11-2017, quan hệ giữa Washington và Bắc Kinh được nhận định sẽ sớm trở nên căng thẳng trong năm 2018.

Về mối quan hệ với Nga, sau khi chính quyền Trump đưa ra bản chiến lược an ninh quốc gia mới, gọi Nga và Trung Quốc là "những thế lực xét lại" muốn làm xói mòn lợi ích và giá trị Mỹ, giới chuyên gia dự đoán mối quan hệ giữa Washington và Moscow năm 2018 sẽ "lạnh giá hơn". Bản chiến lược an ninh mới đánh dấu một bước ngoặt trong cách ứng xử của chính quyền Tổng thống Mỹ với Nga, đi từ xây dựng mối quan hệ nồng ấm, hợp tác tới đối đầu.

Việc ông Trump công nhận Jerusalem là thủ đô Israel đang thổi bùng căng thẳng. Hàng loạt cuộc biểu tình đã nổ ra trên toàn thế giới phản đối quyết định của ông chủ Nhà Trắng. Đại Hội đồng LHQ  đã thông qua dự thảo nghị quyết yêu cầu Mỹ thu hồi quyết định song Washington từ chối, thậm chí còn đe dọa sẽ cắt viện trợ những nước ủng hộ nghị quyết. Giới phân tích nhận định nếu chính quyền Trump không có hướng đi cụ thể trong năm 2018, tiếp tục để cơn khủng hoảng này kéo dài, vị thế Mỹ trên trường quốc tế chắc chắn sẽ bị ảnh hưởng.

Thanh Bình