Chiều cuối tuần, công viên đông hơn thường lệ. Trẻ con chạy nhảy quanh những bồn hoa, người lớn thong thả đi bộ, vài cụ già ngồi trò chuyện dưới những tán cây. Ở góc công viên là chiếc máy bán hàng tự động, phía trên có dòng chữ quảng cáo đã bạc màu.

Anh Tuấn dắt cậu con trai nhỏ đi dạo. Chạy chơi một lúc, cậu bé khát nước, kéo tay bố đến chiếc máy bán hàng tự động:

- Bố ơi, con khát nước.

Tuấn lấy ví, lục tìm tiền mặt. Trong ví chỉ có mấy tờ 100 nghìn đồng trong khi chai nước trên máy có giá 10 nghìn đồng. Anh thử đưa tờ 100 nghìn đồng vào khe nhận tiền, chiếc máy không nhận.

Anh nhìn dòng hướng dẫn trên máy, rồi thở dài. Máy chỉ nhận tiền đúng mệnh giá sản phẩm. Điện thoại của anh có ứng dụng ngân hàng nhưng chiếc máy không có mã QR để thanh toán.

Đúng lúc ấy, anh Phong, một người quen đi ngang qua thấy thế liền hỏi:

- Sao thế ông?

- Con khát nước, mà tôi không có tiền lẻ, chắc phải đi đổi.

Phong cười:

- Thời buổi này mà vẫn phải đi đổi tiền để mua chai nước à?

- Tôi cũng thấy buồn cười. Điện thoại thì lúc nào cũng có, chuyển khoản vài giây là xong nhưng cái máy này thì cứ nhất định phải có tiền mặt đúng mệnh giá.

Phong mở ví nhưng cũng chỉ có vài tờ tiền lớn. Hai người bắt đầu hỏi những người đi qua. Một lát sau, một người đổi cho Tuấn tờ 100 nghìn đồng thành mười tờ 10 nghìn đồng.

Tuấn quay lại máy, chọn chai nước, đưa tờ tiền vào khe. Chiếc máy nuốt tiền nhưng không có chai nước rơi xuống. Máy báo lỗi. Anh thử lại bằng một tờ khác. Lần này, máy nhả tiền ra. Tuấn nhìn tờ tiền vừa được trả lại. Tờ tiền không rách nhưng đã nhàu và hơi cũ.

Cậu con trai đứng cạnh bắt đầu sốt ruột. Tuấn đành dẫn con đi tìm cửa hàng tiện lợi.

Trên đường đi, Phong nói:

- Tôi nhớ khoảng gần chục năm trước, khi những máy bán hàng tự động được lắp đặt ở nhiều đô thị, khu du lịch, người ta hào hứng lắm. Lúc ấy, nhìn thấy một chiếc máy tự động bán bánh, kẹo, nước uống, đồ chơi... cũng có cảm giác rất hiện đại. Chúng giúp người dân mua hàng nhanh chóng mà không cần người bán trực tiếp, đồng thời góp phần tạo nên diện mạo hiện đại cho không gian công cộng. Nhưng gần một thập kỷ trôi qua, không ít chiếc máy dường như vẫn đứng nguyên ở thời điểm đó. Trong khi người dân đã quen với việc chuyển khoản, quét mã QR, ví điện tử, những chiếc máy bán hàng tự động ở nhiều nơi vẫn yêu cầu tiền mặt. Có chiếc còn "khó tính" đến mức chỉ nhận tiền giấy mới, phẳng và đúng mệnh giá.

- Máy tự động mà lại làm người mua mất thời gian hơn mua hàng trực tiếp - Tuấn nói.

Phong gật đầu:

- Công nghệ nếu không được cập nhật thì có khi lại thành bất tiện.

Câu chuyện của hai người có thể chỉ là một chuyện rất nhỏ trong một buổi chiều ở công viên. Một chai nước, vài tờ tiền lẻ và một chiếc máy không chịu nhận tiền. Nhưng từ chuyện nhỏ ấy có thể thấy một vấn đề lớn hơn là tiện ích công cộng chỉ thực sự tiện khi nó theo kịp thói quen và nhu cầu của người sử dụng. Trước kia, những chiếc máy bán hàng tự động từng là biểu tượng của một đô thị hiện đại. Nay, nếu vẫn chỉ trông chờ vào những tờ tiền mặt đúng mệnh giá, chúng rất dễ trở thành “người bán hàng” lạc nhịp giữa thời đại thanh toán số.

Khi cậu bé cuối cùng cũng được uống chai nước mua từ cửa hàng gần đó, Tuấn cười nói với Phong:

- Lần sau chắc tôi mang theo tiền lẻ. Hoặc hy vọng máy có thêm mã QR.

Hai người cùng cười rồi tiếp tục đi. Phía sau họ, chiếc máy bán hàng tự động vẫn nằm bên lối đi, lặng lẽ phát sáng trong buổi chiều nhưng sự hiện đại mà nó từng mang lại dường như đã cần được làm mới.