Nhờ ứng dụng công nghệ cao, nhiều xã ở huyện Yên Thế đã cải tạo nương chè già cỗi. Ảnh: Nông dân bản Ven, xã Xuân Lương thu hái chè.

Ông đánh giá thế nào về vai trò của DN đối với việc ứng dụng CNC trong nông nghiệp?

Muốn ứng dụng CNC đòi hỏi phải có nguồn lực rất lớn, cụ thể ở đây là nguồn lực về cơ sở hạ tầng và khoa học và công nghệ (KH&CN). Mặt khác, đã là sản phẩm nông nghiệp CNC thì phải có thị trường tiêu thụ, nhất là đối với sản phẩm chủ lực thì vai trò của DN càng lớn. Thực tế, chỉ có DN mới có khả năng tham gia vào các hoạt động như: Nghiên cứu, ứng dụng, tiếp thị, quảng bá, xây dựng thương hiệu và tìm đầu ra cho sản phẩm. Tóm lại, DN đóng vài trò là “đầu tàu”, hạt nhân, chúng ta không thể ứng dụng nông nghiệp công nghệ cao nếu thiếu DN. 

Đối với Bắc Giang, sự tham gia của các DN vào nghiên cứu, ứng dụng CNC trong lĩnh vực này thời gian qua như thế nào, thưa ông?

Mặc dù tỉnh ta có tiềm năng để phát triển nông nghiệp nhưng số DN trực tiếp tham gia vào hoạt động ứng dụng CNC rất ít. Các DN chủ yếu ứng dụng thông qua các đề tài, dự án KH&CN để đưa cây con, giống mới có năng suất, chất lượng cao vào sản xuất. Có thể kể đến một số DN như: Công ty TNHH  Hiệp Thành nhân giống vô tính, cải tạo chè già cỗi bằng một số giống mới tại nhiều xã của huyện Yên Thế; Công ty cổ phần Giống cây trồng Bắc Giang chọn tạo ra giống lúa BG1, BG6 được công nhận là giống quốc gia; Công ty cổ phần Dược phẩm Bắc Giang ứng dụng, sản xuất một số sản phẩm từ cây dược liệu quý phục vụ việc điều trị bệnh... Vậy nhưng, những DN lớn, đủ năng lực tham gia ứng dụng nông nghiệp CNC ở tỉnh ta vẫn rất thiếu.

Theo ông, đâu là nguyên nhân chính dẫn đến hạn chế trên?

Như tôi đã đề cập, để ứng dụng nông nghiệp CNC đòi hỏi nguồn lực rất lớn, đặc biệt vấn đề tích tụ ruộng đất quy mô lớn còn gặp trở ngại. Trong khi sản xuất nông nghiệp khả năng rủi ro cao, nguồn kinh phí của nhà nước hỗ trợ cho DN nghiên cứu, ứng dụng, KH&CN còn hạn hẹp. Một số DN tuy có tiềm lực song chưa sẵn sàng. 

Hiện nay, các DN tham gia ứng dụng CNC trong nông nghiệp được hưởng ưu đãi, hỗ trợ gì? 

Theo Luật Công nghệ cao, DN nông nghiệp ứng dụng CNC hưởng ưu đãi về đất đai, thuế thu nhập DN, thuế giá trị gia tăng và xuất, nhập khẩu; được xem xét hỗ trợ kinh phí nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo, chuyển giao công nghệ từ kinh phí của Chương trình quốc gia phát triển CNC. Thời gian qua, ở Bắc Giang, một số đề án đã được tỉnh hỗ trợ một phần kinh phí như: Đề án Phát triển sản xuất nấm giai đoạn 2012-2015; Đề án hỗ trợ phát triển chăn nuôi gà đồi Yên Thế theo hướng VietGAHP giai đoạn 2013-2015; Đề án hỗ trợ rau an toàn tập trung theo tiêu chuẩn VietGAP trên địa bàn tỉnh Bắc Giang, giai đoạn 2016-2020...

Thời gian tới, Sở KH&CN có những giải pháp gì để khuyến khích  nhiều DN tham gia vào ứng dụng nông nghiệp CNC?

Với chức năng nhiệm vụ của mình, Sở KH&CN sẽ tích cực phối hợp với các ngành liên quan tham mưu với UBND tỉnh có những cơ chế, chính sách phù hợp. Ưu tiên các đề tài, dự án nghiên cứu về cây, con giống mới có năng suất, chất lượng và hiệu quả kinh tế cao, có khả năng nhân rộng. Khi các tổ chức, cá nhân triển khai đề tài, dự án cấp tỉnh, cấp nhà nước yêu cầu phải có sự tham gia của DN. Tích cực tuyên truyền, khuyến khích các DN tham gia chương trình đổi mới công nghệ quốc gia, trong đó có ứng dụng nông nghiệp CNC. Đẩy mạnh xây dựng thương hiệu cho các sản phẩm nông sản chủ lực, có tính đặc trưng của vùng. Tiếp nhận và chuyển giao những cây, con giống mới có năng suất, chất lượng; tìm kiếm những công nghệ tiên tiến để bảo quản các sản phẩm nông nghiệp hàng hóa.

Xin cảm ơn ông! 

Công Doanh (thực hiện)