Những cánh đồng giảm phát thải

Trên cánh đồng “3 không” ở thôn Ngọc Phú, xã Hoàng Vân, hình ảnh vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật vứt bừa bãi trên bờ ruộng đã không còn. Thay vào đó, người dân chủ động thu gom, bỏ đúng nơi quy định. Những chiếc thùng chứa rác chuyên dụng đặt ngay trên đồng ruộng giúp việc thu gom thuận tiện hơn, đồng thời nâng cao ý thức bảo vệ môi trường của nông dân. Gia đình bà Nguyễn Thị Hà canh tác gần 2 sào lúa, sau mỗi lần sử dụng thuốc bảo vệ thực vật, các loại vỏ chai, bao bì đều được bà thu gom bỏ vào thùng chứa trên bờ ruộng. Theo bà Hà, việc làm này vừa đơn giản, thuận tiện, vừa góp phần giữ cho đồng ruộng sạch sẽ hơn.

Cán bộ Trung tâm Khoa học công nghệ và Chuyển đổi số (Sở Khoa học và Công nghệ) hướng dẫn người dân xã Phúc Hòa sử dụng chế phẩm IMO, bảo vệ môi trường.

Mô hình cánh đồng xanh “3 không” ở thôn Ngọc Phú triển khai từ năm 2020 do Hội Nông dân xã chủ trì. Đến nay, thôn không còn tình trạng rác thải, vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật vứt tràn lan, ai cũng ý thức bỏ vào thùng rác để thuận tiện thu gom, xử lý. Khu vực này, bà con cam kết không sử dụng thuốc diệt cỏ, ưu tiên dùng thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học nhằm bảo vệ môi trường và sức khỏe người tiêu dùng. Đến nay, các xã vùng ven sông Cầu gồm: Hiệp Hòa, Hợp Thịnh, Xuân Cẩm, Hoàng Vân đã thành lập, nhân rộng được 28 cánh đồng xanh “3 không” thân thiện môi trường.

Không chỉ giải quyết tình trạng rác thải trên đồng ruộng, nhiều địa phương đang tập trung thay đổi thói quen xử lý phụ phẩm sau thu hoạch. Theo thống kê, mỗi năm Bắc Ninh phát sinh khoảng 600 - 700 nghìn tấn rơm rạ từ sản xuất lúa. Trong khi một phần được tận dụng phục vụ chăn nuôi hoặc sản xuất nông nghiệp thì lượng lớn vẫn bị đốt bỏ hoặc xử lý chưa phù hợp.

Để thay đổi thực trạng này, năm 2025, Trung tâm Khuyến nông tỉnh triển khai mô hình sử dụng chế phẩm sinh học xử lý rơm rạ theo hướng tuần hoàn tại một số địa phương. Sau thu hoạch, rơm rạ được xử lý ngay trên đồng ruộng, thúc đẩy quá trình phân hủy tự nhiên, tạo nguồn hữu cơ cải tạo đất và giảm chi phí sản xuất. Ông Trần Xuân Dẫn, Phó Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh cho biết: "Canh tác lúa phát thải thấp không chỉ góp phần giảm lượng khí nhà kính phát sinh trong quá trình sản xuất mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho nông dân, phù hợp với định hướng phát triển nền nông nghiệp xanh, bền vững".

Hiệu quả của mô hình bước đầu đã được ghi nhận. Bà Nguyễn Thị Miền, tổ dân phố Đạo Xá, phường Trạm Lộ cho biết: “Từ khi áp dụng mô hình xử lý rơm rạ bằng chế phẩm sinh học, môi trường đồng ruộng sạch hơn, lượng phân bón hóa học sử dụng giảm đáng kể”.

Lan tỏa lối sống xanh

Không chỉ trong sản xuất nông nghiệp, ý thức bảo vệ môi trường đang từng bước đi vào đời sống hằng ngày của người dân. Các địa phương, tổ chức đoàn thể đã triển khai nhiều mô hình ý nghĩa như: “Ngôi nhà xanh”, “Mỗi hội viên 1 cây xanh”, “Tuyến đường sáng - xanh - sạch - đẹp”, “Cánh đồng không vỏ bao thuốc trừ sâu”…

Người dân phường Trạm Lộ trộn chế phẩm vi sinh với các loại phân bón vô cơ, hữu cơ để xử lý rơm, rạ ngay sau khi thu hoạch lúa.

Tại phường Cảnh Thụy, Hội Liên hiệp Phụ nữ phường vừa ra mắt mô hình phân loại, xử lý rác hữu cơ tại nguồn bằng men vi sinh. Những loại rác từng được bỏ chung như thức ăn thừa, rau củ hư hỏng hay lá cây nay được thu gom riêng để ủ thành phân bón hữu cơ. Để hỗ trợ các hộ tham gia, Hội trao 20 thùng đựng rác và 160 gói men vi sinh. Sau thời gian triển khai, lượng rác thải sinh hoạt giảm đáng kể, môi trường sống sạch hơn, đồng thời người dân có thêm nguồn phân bón phục vụ chăm sóc cây trồng. Bà Nguyễn Thị Hồng, hội viên phụ nữ phường Cảnh Thụy cho biết: “Trước đây thức ăn thừa đều bỏ lẫn với rác sinh hoạt. Nay tận dụng để ủ phân nên vừa giảm mùi hôi, vừa tiết kiệm chi phí”.

Hay tại xã Phúc Hòa, một số hộ dân đã áp dụng giải pháp vi sinh IMO trong sản xuất vải thiều, bước đầu cho thấy hiệu quả về chi phí. Còn tại nhiều xã, phường khác trong tỉnh việc phân loại rác thải tại nguồn, biến rác tái chế thành phần quà ý nghĩa cho hội viên, trẻ em hoàn cảnh khó khăn; ra quân quét dọn các tuyến đường cũng được triển khai thường xuyên.

Theo ông Vũ Văn Tưởng, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, bảo vệ môi trường không thể chỉ dừng ở những phong trào ngắn hạn mà cần trở thành hành động thường xuyên của mỗi người dân. Thời gian tới, ngành tiếp tục lồng ghép các mục tiêu bảo vệ môi trường trong xây dựng nông thôn mới, tái cơ cấu ngành nông nghiệp và thực hiện chiến lược tăng trưởng xanh; đồng thời mở rộng các mô hình canh tác lúa phát thải thấp, phát triển kinh tế tuần hoàn, nâng cao tỷ lệ tái sử dụng phụ phẩm nông nghiệp và đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong xử lý chất thải.

Đẩy mạnh tuyên truyền, vận động người dân phân loại rác tại nguồn, hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần. Qua đó, góp phần giảm phát thải khí nhà kính, thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng môi trường sống cho người dân.

Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh ra quân hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm 2026

BẮC NINH - Hưởng ứng Ngày Môi trường thế giới năm 2026, Hội Nông dân tỉnh Bắc Ninh ra quân dọn dẹp vệ sinh, trồng cây xanh và thu gom rác thải tại các khu dân cư.

Bắc Ninh: Sống xanh hưởng ứng Tháng hành động vì môi trường 2026

BẮC NINH - Toàn tỉnh phát động chiến dịch lan tỏa lối sống xanh, xử lý rác thải nhựa nhân Ngày Môi trường thế giới và Tháng hành động vì môi trường năm 2026.

Phụ nữ Bắc Ninh lan tỏa lối sống xanh

BẮC NINH - Bằng những mô hình gần gũi, dễ thực hiện như mang làn đi chợ, tái chế, xử lý rác thải hữu cơ bằng men vi sinh, trồng và chăm sóc đường hoa…, các cấp Hội Liên hiệp Phụ nữ tỉnh Bắc Ninh đang góp phần nâng cao ý thức bảo vệ môi trường, xây dựng nếp sống văn minh, xanh - sạch - đẹp trong cán bộ, hội viên và cộng đồng dân cư.