Một góc thôn Hậu, xã Liên Chung.

Giữ sạch địa bàn

“Sông Thương nước chảy hiền hòa. Núi Dành chót vót ấy là Liên Chung”. Từ TP Bắc Giang, muốn đến Liên Chung có nhiều con đường, tôi chọn con đường ngắn hơn cả nhưng phải qua đò như câu ca ai đó đã viết ở trên. Quá giờ trưa, bến đò Mom thưa thớt người qua lại, có thời gian ngắm cảnh sông nước, đã thế vừa rồi đọc hàng loạt thông tin ngáo đá đánh vợ, hại con, nhảy lầu tự vẫn nên hôm nay được đến một xã không ma túy, tôi cảm giác lòng mình thật bình yên. 

Vào trụ sở UBND xã, Phó Chủ tịch Dương Minh Hiểu và Trưởng Công an Nguyễn Văn Chinh đã chờ sẵn. Vừa uống nước, vừa nghe thông tin về đặc điểm tình hình của xã, tôi để ý trong phòng làm việc, tấm bằng khen biểu dương cán bộ và nhân dân xã có thành tích xuất sắc trong việc xây dựng đơn vị lành mạnh không có tệ nạn ma túy, mại dâm giai đoạn 2005-2015 do Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ký cuối năm vừa rồi vẫn còn mới được treo trang trọng trên tường. Nhìn bằng khen, tôi gợi chuyện:

- Vậy là chí ít cũng đã 10 năm liên tục, Liên Chung là địa bàn trong sạch, không ma túy.

Anh Chinh tiếp lời:

- 10 năm là tính từ thời điểm 2005 khi có Nghị quyết liên tịch (của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Bộ Công an, Bộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch, Uỷ ban Trung ương MTTQ Việt Nam - PV) quy định các tiêu chí để được công nhận xã, phường lành mạnh không ma túy. Chứ thực tế phải nhiều hơn nữa, ít ra là 20 năm liên tục kể từ khi tôi làm công an viên ở đây. 

Dáng người cao lớn, giọng nói chắc nịch kèm theo khuôn mặt có vẻ “hình sự” đúng chất công an, anh Chinh sinh ra và lớn lên ở chính nơi này, uống nước sông Thương, ăn cơm gạo quê hương, có thâm niên hơn 20 năm làm công tác bảo đảm an ninh trật tự ở xã nên anh nắm khá chắc tình hình. Được khơi đúng mạch chuyện, anh kể:

- Là Trưởng Công an xã, với danh dự nghề nghiệp, tôi khẳng định xã chưa hề có người nghiện cũng như không có tụ điểm buôn bán, tàng trữ trái phép chất ma túy. Khi chúng tôi thông tin như vậy, không ít người còn bảo, các ông cứ báo cáo tâng bốc lên thế để lấy thành tích, chứ nghe lạ tai lắm, thời buổi này... Chúng tôi nghe rồi cũng chỉ cười, bởi không có mà bảo có sao được. 

Như sợ tôi không tin, anh nói thêm:

- Đối với lực lượng công an, dại gì mà giấu giếm đối tượng nghiện ở trong xã, ngoài làng. Nếu có, lập hồ sơ đưa đi cai nghiện cho trong sạch địa bàn. Bởi ma túy không chỉ gây thiệt hại về kinh tế, tàn phá sức khỏe của chính người nghiện mà còn dẫn tới yếu tố phức tạp, mất an toàn về an ninh trật tự địa phương. Khi hết tiền, nhiều đối tượng trộm cắp, cướp tài sản, gây nên mối lo lắng, bất an cho người dân. Như vậy lại thêm việc, thêm khổ cho chúng tôi, báu bở gì mà báo cáo... láo để lấy thành tích, phải không cô.

Tôi quay sang Phó Chủ tịch UBND xã Dương Minh Hiểu.

- Vậy “lá chắn” nào để Liên Chung có được địa bàn trong sạch? 

- Là xã miền núi được ví như vùng sâu, vùng xa của huyện, nơi đây có nhiều địa danh, di tích lịch sử văn hóa cấp tỉnh, cấp quốc gia như: Sông Thương, khu du lịch sinh thái tâm linh núi Dành; đình Vường; chùa không Bụt; đình chùa Liên Bộ, Lãn Tranh; bến đò Mom. Có sông, có núi, có ngõ cụt, giao thông không mấy thuận lợi, đường đất vẫn còn nhiều… Điều kiện tự nhiên như vậy cũng là một trong nhiều lý do để chặn ma túy. Nhưng cái chính, cái gốc của chúng tôi vẫn là yếu tố con người, là sự tập trung triển khai chỉ đạo sâu rộng, thường xuyên và kiên trì của Đảng ủy, UBND xã cũng như sự vào cuộc đồng bộ của MTTQ và các đoàn thể. Quan trọng nhất theo tôi đó là nhận thức, ý thức cộng đồng của chính người dân trong xã.

Liên Chung chưa bén ma túy mà cũng mong muốn không bao giờ bén, khó lắm đấy, rất khó, đòi hỏi chính quyền, người dân phải hết sức cảnh giác; có sự chỉ đạo thường xuyên, kiên trì, đề ra những giải pháp thiết thực, hiệu quả mới mong giữ được địa bàn trong sạch".  Ông Nguyễn Thế Cứu, nguyên Chủ tịch UBND  xã Liên Chung

Hằng năm, Đảng ủy xã đều có Nghị quyết chuyên đề chỉ đạo công tác phòng chống tội phạm, tệ nạn xã hội và phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc, lấy phương châm “Phòng ngừa là chính”, đi sâu vào công tác tuyên truyền, làm cho mọi người dân, mọi đối tượng nhận thức rõ hiểm họa của ma túy; cách nhận biết chất ma túy, tội phạm và người nghiện. Tệ nạn ma túy phát sinh đồng nghĩa với tình hình an ninh trật tự phức tạp, mùa vụ thu hoạch bị trộm cắp hoành hành. Không lấy trộm được trên đồng, người nghiện kéo nhau vào nhà dân trộm gà bắt lợn, sơ hở bất kỳ thứ gì đều có thể mất. 

Qua tuyên truyền, lấy ví dụ chứng minh ở nhiều xã khác, rồi cung cấp thông tin từ báo chí về những cái chết do ma túy đã góp phần tạo nên ý thức tự giác, cảnh giác đề phòng của người dân. Ngoài ra, địa phương phát động nhân dân tích cực tham gia tố giác tội phạm, thấy đối tượng lạ xâm nhập vào địa bàn đều bí mật báo cho lực lượng công an. Mỗi đồng chí công an viên chịu trách nhiệm phụ trách một thôn, nắm bắt tình hình, tuần tra canh gác trên địa bàn mình phụ trách.

Phòng ngừa từ gia đình

Đến nay, 10/10 thôn đều thành lập câu lạc bộ, tổ cụm dân cư an toàn về an ninh trật tự và không có tệ nạn ma túy. Công an xã thường xuyên làm tốt công tác kiểm tra, quản lý cư trú để kịp thời phát hiện người lạ mặt đến hoạt động, làm ăn trên địa bàn. Những người đi làm ăn xa, học sinh, sinh viên về địa phương thường xuyên được nhắc nhở, phân công người theo dõi, nếu thấy có biểu hiện nghi vấn liên quan đến ma túy sẽ có giải pháp giải quyết, xử lý kịp thời.

Công an xã Liên Chung trò chuyện với người dân.

Chúng tôi đi xe máy dạo một vòng qua các thôn, không gian yên ả, nhịp sống nơi xã miền núi không mấy nhộn nhịp nhưng cũng đủ thấy sức sống của một làng quê đang xây dựng nông thôn mới. Ẩn hiện dưới chân núi nhiều nếp nhà nép dưới bóng cây xanh. 

Đưa chúng tôi đến nhà ông Nguyễn Thế Cứu (78 tuổi), tại thôn Hậu, nguyên Chủ tịch UBND xã khi hai vợ chồng ông bà đang cùng xem ti vi. Hơn 50 năm sống ở đây, nơi rừng Cới này, ông chưa bao giờ thấy có “con ma túy” nào bén mảng hại dân làng. Ông cho biết: “Liên Chung chưa bén ma túy mà cũng mong muốn không bao giờ bén, khó lắm đấy, rất khó, đòi hỏi chính quyền, người dân phải hết sức cảnh giác; có sự chỉ đạo thường xuyên, kiên trì, đề ra những giải pháp thiết thực, hiệu quả mới mong giữ được địa bàn trong sạch”. 

Qua câu chuyện, chúng tôi nhận thấy bà con thôn Hậu có tính cộng đồng rất cao. Bao năm rồi đã thành lệ, vào sáng mồng Một hằng tháng, các cụ dự họp ở đình Vường - một địa điểm linh thiêng để kiểm điểm lại công việc của làng xóm. Gia đình nào có người thân, con cháu vi phạm hương ước, quy ước và pháp luật sẽ bị nhắc nhở, kiểm điểm ngay, đặc biệt chú trọng tuyên truyền phòng chống ma túy. 

Từ nỗ lực của địa phương và ý thức của bà con, 20 năm qua, xã Liên Chung là địa bàn không ma tuý, mại dâm, lực lượng công an xã cũng từ đó mà bớt việc, không còn lo giải quyết những vụ trộm cắp, gây rối, phạm pháp hình sự do ma túy gây ra. An ninh trật tự bảo đảm, người dân chú tâm làm ăn, cuộc sống từng bước đổi khác, tỷ lệ hộ nghèo toàn xã còn 10,4%.

Thu Phong