Theo số liệu của Tòa án Nhân dân tỉnh Bắc Giang, chỉ tính riêng năm 2012, 2013, 2014, Tòa án nhân các huyện, TP đã giải quyết  xấp xỉ  5.800 vụ án ly hôn (bình quân mỗi năm gần 2.000 vụ). Điều đáng nói, số các vụ ly hôn diễn ra ở khắp các vùng, miền trong tỉnh từ thành thị, nông thôn, trung du, miền núi với số lượng năm sau cao hơn năm trước(!?)

Một số địa phương có số vụ ly hôn cao là TP Bắc Giang (270-320 vụ/ năm) và các huyện như Lạng Giang (250-300 vụ/ năm), Tân Yên (210-260 vụ/năm), Lục Nam (200-240 vụ/năm), Hiệp Hòa (190-230 vụ/năm)...Cùng đó, ở các huyện như Lục Ngạn, Việt Yên, Yên Thế, số lượng các cặp vợ chồng ly hôn từ 18-30 tuổi và có con chưa thành niên khá nhiều. 

Vì đâu nên nỗi?

Tìm hiểu ở nhiều nơi, có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến  ly hôn như do nhận thức về quan hệ hôn nhân gia đình của nhiều đôi lứa chưa thấu đáo, không tìm hiểu cặn kẽ trước khi đi đến kết hôn, nhất là trong giới trẻ. Mặt khác, do tác động từ mặt trái của nền kinh tế thị trường cộng lối sống buông thả, thờ ơ, thiếu trách nhiệm với gia đình; một số do vấn đề kinh tế, ngoại tình, rượu chè, cờ bạc, làm nảy sinh những mâu thuẫn, xung đột trong gia đình khiến nhiều cặp vợ chồng ly tán, kể cả những cán bộ là công chức, viên chức đã chung sống với nhau nhiều năm...

Các cặp đôi lứa nên tìm hiểu kỹ càng thấu đáo trước khi đi đến hôn nhân. Ảnh minh họa.

Theo ông Lương Xuân Lộc, Chánh Tòa Dân sự, Tòa án Nhân dân tỉnh Bắc Giang, ngoài những nguyên nhân trên, kể từ khi Luật Hôn nhân và Gia đình ra đời đã tạo ra quyền bình đẳng hơn cho các cặp vợ chồng được quyền quyết định lựa chọn hạnh phúc, tương lai của mình. Do đó, việc ly hôn không còn  khó khăn như trước. 

Tại TP Bắc Giang, từ tháng 9/2013 đến tháng 9/2014, Tòa án nhân dân TP đã thụ lý 346 vụ án ly hôn và giải quyết 321 vụ,  trong đó, độ tuổi người nộp đơn xin ly hôn từ 25-35, chiếm 54,6%, từ 35-45 chiếm 26,3%. Đây cũng là địa phương có số vụ ly hôn cao nhất tỉnh trong vài năm  gần đây.

Tháng 7/2014 chị Dương Thị T, sinh năm 1980, ở thôn Gia Tiến, xã Tân Trung, huyện Tân Yên và anh Nguyễn Xuân T, sinh năm 1977, phường Trần Nguyên Hãn, TP Bắc Giang đã ly hôn. Theo chị T, trước khi ly hôn,  anh T hay uống rượu say rồi gây sự, đánh đập vợ, có biểu hiện quan hệ nam nữ không bình thường với người phụ nữ khác. Từ lâu hai vợ chồng đã không còn tình cảm với nhau nữa. Về phần anh T cho rằng, do đôi lúc hai người hiểu lầm nhau, mâu thuẫn chưa có gì trầm trọng, song vì vợ đã kiên quyết anh cũng đồng ý. Khi chia tay, anh chị có 3 con chung, cháu lớn 10 tuổi, cháu thứ hai 8 tuổi, cháu út mới 2 tuổi.

Tháng 8/2014 anh D và chị H ở thôn Phúc Hạ, xã Song Mai, TP Bắc Giang đều làm cán bộ nhà nước cũng ly hôn, sau 9 năm chung sống (chị D làm ngành y, anh H công tác ngành quân đội, hai người có con chung 5 tuổi). Anh chị kết hôn năm 2005, thời gian đầu họ sống hòa thuận, hạnh phúc nhưng sau này nảy sinh nhiều mâu thuẫn. Do công việc của vợ hay phải trực đêm, anh D nghi ngờ chị H có quan hệ ngoại tình với người khác.Về phần chị H đã phủ nhận nghi ngờ của anh D  và giải thích cho anh hiểu. Tuy nhiên, cả hai vẫn không tin tưởng nhau nên thường cãi cọ, xô xát. Gia đình hai bên đã hòa giải nhiều lần nhưng không thành. 

Tại huyện Việt Yên, số vụ ly hôn trong 3 năm cũng liên tiếp gia tăng. Theo thống kê của Tòa án Nhân dân huyện Việt Yên, năm 2012 đã có 171 vụ án ly hôn được giải quyết; năm 2013: 220 vụ; năm 2014 (tính từ 9/2013 đến 9/2014):257 vụ. Ông Hoàng Văn Huyền, Phó Chánh án Tòa án Nhân dân huyện Việt Yên cho biết: Trong số các vụ án ly hôn, khoảng 60% là  các cặp vợ chồng tuổi  đời từ 18-30, phần lớn là công nhân lao động ở các khu công nghiệp và làm nghề tự do; nhiều trường hợp người vợ chủ động làm  đơn, có người ly hôn tới 2-3 lần trong thời gian ngắn, dù tuổi đời còn rất trẻ. 

Mỗi năm trên địa bàn tỉnh có gần 2000 vụ án y hôn được giải quyết

Điển hình như trường hợp của chị Vũ Thị A, sinh năm 1993 ở xã Minh Đức, Việt Yên, làm nghề tự do, kết hôn năm 17 tuổi, đã lấy 3 lần chồng và cũng 3 lần trực tiếp làm đơn ra tòa xin ly hôn và được Tòa đồng ý giải quyết với lý do sinh sống không hòa hợp, có nhiều mâu thuẫn căng thẳng với những người chồng đó.

Tháng 9 vừa qua, anh Nguyễn Văn T, sinh năm 1987 và chị  Vương Thị G, sinh năm 1991 ở xã Tự Lạn, huyện Việt Yên cũng đã ly hôn từ chuyện rất nhỏ. Anh T cho rằng chị G thường xuyên có những hành vi xúc phạm gia đình nhà chồng, còn chị T phủ nhận ý kiến anh T và giải thích căn nguyên là khi chị nhận tiền chế độ thai sản đã không đưa hết cho mẹ chồng, nên bị thù ghét và xảy ra mâu thuẫn kéo dài. Khi chia tay, anh chị mới có 1 cháu gái hơn 1 tuổi, cả hai đều làm nghề tự do.

Đâu là lời giải?

Bà Nguyễn Thị Vượng, nguyên Phó Hiệu trưởng Trường THCS Trần Phú, TP Bắc Giang- người có gần 20 năm làm hội thẩm Tòa án nhân dân TP Bắc Giang tâm sự: Thông thường, sau các cuộc ly hôn của các cặp vợ chồng trẻ, trẻ em sẽ là đối tượng chịu thiệt thòi nhất. Khi những đứa trẻ sống trong gia đình có cha mẹ ly tán, không những bị thiếu hụt sự quan tâm, dạy bảo của bố mẹ mà còn rất dễ bị tổn thương về tình cảm, tinh thần sau này.

Nhiều ý kiến của các chuyên gia cho rằng: Trong gia đình, khi sự tôn trọng, yêu thương của vợ chồng đã không còn, xung đột kéo dài đằng đẵng, bất đồng trầm trọng,  mâu thuẫn bị đẩy lên đỉnh điểm, việc hòa giải không thể lay chuyển được tình thế, ly hôn có thể sẽ là lối thoát cho hai người. Tuy nhiên, nếu như tình trạng ly hôn cứ tiếp tục gia tăng sẽ làm đảo lộn và phá vỡ cấu trúc gia đình, ảnh hưởng  tới thuần phong mỹ tục,  đi ngược lại với truyền thống đạo lý tốt đẹp của dân tộc Việt.   

Gia đình là tế bào của xã hội, vì vậy,  để hạn chế tình trạng ly hôn, các cặp đôi lứa cần tìm hiểu kỹ càng, thấu đáo trước khi quyết định kết hôn. Cùng đó, chính quyền và các ban  ngành,  đoàn thể ở địa phương và tổ chức công đoàn cần quan tâm, nắm bắt tình hình, làm tốt công tác hòa giải khi  phát  hiện mâu thuẫn trong các gia đình, tránh để xảy ra xung đột lớn,  trầm trọng. Đi kèm với đó, mỗi thành viên trong gia đình cần sống có trách nhiệm hơn với gia đình, xã hội, có  lòng vị tha, nhân ái; biết từ bỏ những cái nhỏ nhoi, ích kỷ, tầm thường, đôi khi là những hi sinh  của cá nhân để hướng đến những điều  lớn lao hơn, nhân văn hơn, ý nghĩa hơn trong cuộc đời. Đó chính là nền tảng quan trọng góp phần xây dựng xã hội ngày một phát triển, văn minh.

Công Doanh