Nhận diện nút thắt

Sau sáp nhập tỉnh, Bắc Ninh nằm trong nhóm số ít địa phương đạt mức tăng trưởng hai con số khi GRDP năm 2025 tăng 10,27%. Đà tăng trưởng tiếp tục được duy trì sang năm 2026, nhất là lĩnh vực công nghiệp.

Cụ thể, 5 tháng đầu năm, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng 19,53% so với cùng kỳ năm trước; giá trị sản xuất công nghiệp tăng 15,16%; kim ngạch xuất nhập khẩu đạt 85,3 tỷ USD; thu ngân sách Nhà nước đạt hơn 47.141 tỷ đồng; thu hút đầu tư đạt hơn 7,18 tỷ USD, riêng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) đứng thứ 5 cả nước.

Trường Cao đẳng Công nghiệp Bắc Ninh ứng dụng công nghệ vào đào tạo nhân lực.

Hệ thống khu công nghiệp tiếp tục mở rộng, hạ tầng chiến lược được đầu tư mạnh mẽ. Nổi bật là dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình và tuyến đường nối với Thủ đô Hà Nội, đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô đoạn qua địa bàn tỉnh...

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Bắc Ninh xếp thứ 6/34 tỉnh, thành phố về Chỉ số đổi mới sáng tạo cấp địa phương; đứng đầu cả nước về chỉ số chỉ đạo, điều hành và chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp trên môi trường điện tử. Hạ tầng số phát triển nhanh với độ phủ sóng 4G đạt 100%, 5G đạt 92%...

Dù đạt những kết quả tích cực nêu trên song bức tranh kinh tế Bắc Ninh vẫn tồn tại nhiều vấn đề cần quan tâm. Tại Hội thảo khoa học “Xác lập mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực chính trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh” tổ chức tháng 5 vừa qua, nhiều chuyên gia kinh tế, nhà khoa học đã chỉ ra những hạn chế trong mô hình tăng trưởng của Bắc Ninh như: Tỷ lệ nội địa hóa còn thấp; doanh nghiệp trong nước tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu còn yếu; năng suất lao động và giá trị gia tăng nội địa chưa tương xứng với quy mô nền kinh tế…

Theo nhận định của Giáo sư, Tiến sĩ Ngô Thắng Lợi, Đại học Kinh tế quốc dân, mô hình tăng trưởng hiện tại của tỉnh đang bộc lộ tính thiếu bền vững do phụ thuộc lớn vào khu vực FDI. Trong khi đó, mối liên kết giữa khối FDI và doanh nghiệp nội địa lại lỏng lẻo, tỷ lệ nội địa hóa thấp khiến kinh tế địa phương dễ bị tổn thương trước các cú sốc từ thị trường toàn cầu.

Mổ xẻ sâu hơn những nguyên nhân của hạn chế, các chuyên gia chỉ ra mắt xích yếu nhất nằm ở chính nội lực của khối kinh tế tư nhân trong tỉnh. Toàn tỉnh Bắc Ninh hiện có gần 50.000 doanh nghiệp đang hoạt động, nhưng doanh nghiệp siêu nhỏ chiếm đến 56%, doanh nghiệp nhỏ chiếm 34%, doanh nghiệp vừa đạt 7% và doanh nghiệp lớn chỉ có 3%.

Ông Nguyễn Cường, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa tỉnh chia sẻ, một khảo sát sơ bộ gần đây cho thấy tỷ lệ doanh nghiệp nội tỉnh có chiến lược chuyển đổi số bài bản chỉ nằm ở mức khiêm tốn từ 10 - 15%. Ngoài ra, hơn 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa gặp khó khăn trong việc bố trí nguồn vốn để đầu tư cho công nghệ số. Khoảng 60% doanh nghiệp thiếu nhân sự về công nghệ thông tin, phải phụ thuộc vào các đơn vị cung cấp dịch vụ bên ngoài...

Khơi thông nguồn lực

Các chuyên gia nhận định, mô hình tăng trưởng bền vững tại Bắc Ninh chỉ có thể được thiết lập khi năng lực của cộng đồng doanh nghiệp nội địa, nhất là doanh nghiệp trong tỉnh được củng cố thông qua thúc đẩy đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Để giải bài toán phát triển bền vững không thể thực hiện dàn trải mà cần có trọng tâm.

Theo Giáo sư, Tiến sĩ Trần Thọ Đạt, nguyên Hiệu trưởng Đại học Kinh tế quốc dân, Bắc Ninh nên sớm hình thành quỹ đổi mới sáng tạo để tạo nguồn lực ổn định cho nghiên cứu - phát triển, khởi nghiệp công nghệ và thương mại hóa sản phẩm nghiên cứu. Đồng thời, đẩy mạnh chuyển đổi số trong doanh nghiệp nội địa để tăng năng suất và năng lực tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu, vươn lên trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo có sức lan tỏa trong vùng và cả nước.

Đồng quan điểm, Phó Giáo sư, Tiến sĩ Phí Quyết Tiến, Viện trưởng Viện Sinh học (Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam) cho rằng, Bắc Ninh cần tập trung nguồn lực phát triển bốn nhóm sản phẩm chủ lực gồm: Công nghiệp điện tử và vi mạch bán dẫn; cơ khí chính xác, tự động hóa và robot; vật liệu tiên tiến, công nghiệp hỗ trợ; nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ sinh học ứng dụng. Đồng thời phát triển hạ tầng số hiện đại; thúc đẩy ứng dụng công nghệ số để nâng cao năng lực cạnh tranh. Chính quyền cần đóng vai trò "bà đỡ" thông qua cơ chế đặt hàng nghiên cứu gắn với sản phẩm cụ thể, thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu.

Là doanh nghiệp đang trực tiếp ứng dụng công nghệ vào sản xuất, Công ty cổ phần Cơ khí và Tự động hóa Alpha Vina (phường Bắc Giang) hiểu rõ giá trị của công nghệ đối với sự phát triển của doanh nghiệp. Ông Nguyễn Văn Hùng, Chủ tịch Hội đồng Quản trị công ty cho rằng, đổi mới sáng tạo và ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào tự động hóa là công cụ cốt lõi giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu suất, tối ưu hóa chi phí, tạo lợi thế cạnh tranh, đồng thời giảm thiểu rủi ro và tăng khả năng thích ứng trước mọi biến động của thị trường.

Từ thực tế đó, cộng đồng doanh nghiệp mong muốn tỉnh sẽ chuyển sang hỗ trợ có trọng tâm, đúng nhu cầu thực tiễn. Trước hết, cần tiếp tục đơn giản hóa thủ tục đăng ký sáng chế, thử nghiệm sản phẩm mới và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp đồng bộ, khơi thông các kênh tín dụng và khuyến khích quỹ đầu tư mạo hiểm tiếp cận doanh nghiệp nội tỉnh. Đồng thời kết hợp số hóa với việc khai thác kho tàng văn hóa Kinh Bắc để phát triển các sản phẩm công nghiệp văn hóa mang đậm bản sắc địa phương.

Với mục tiêu tăng trưởng GRDP năm 2026 đạt hai con số, hành trình đổi mới mô hình tăng trưởng của Bắc Ninh cần sự đồng lòng, quyết liệt từ chính quyền đến cộng đồng doanh nghiệp để tỉnh trở thành địa phương đi đầu về đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của cả nước.

Bắc Ninh: Nhà mạng hỗ trợ khách hàng xác thực thông tin thuê bao khi bị khóa 1 chiều

BẮC NINH - Từ 0 giờ ngày 15/6, các thuê bao di động chưa xác thực thông tin theo quy định chính thức bị tạm dừng sử dụng dịch vụ một chiều. Thời điểm này, các nhà mạng trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh tiếp tục triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ nhằm giúp khách hàng nhanh chóng hoàn tất xác thực, bảo đảm liên lạc thông suốt.

Bắc Ninh: Giải bài toán nhân lực số để giữ đà tăng trưởng

BẮC NINH - Trong bối cảnh khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số ngày càng trở thành động lực tăng trưởng chủ yếu, tỉnh Bắc Ninh đang chủ động chuẩn bị nguồn nhân lực số nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển mới. 

Bắc Ninh: Ứng dụng công nghệ, nâng chất lượng giải quyết thủ tục hành chính

BẮC NINH - Với mục tiêu lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, các cấp chính quyền từ tỉnh đến cơ sở đang sôi nổi triển khai nhiều giải pháp và phong trào thi đua thiết thực trong cải cách hành chính, chuyển từ tư duy hành chính sang tư duy phục vụ.