Điểm trông giữ xe tại cổng Bệnh viện Đa khoa tỉnh thường xuyên thu cao hơn so với quy định, gây bức xúc trong nhân dân. Ảnh: Hồng Dương.

Vi phạm phổ biến

Nhiều năm gần đây, UBND xã Tiên Sơn (Việt Yên) ký hợp đồng khoán việc trông giữ phương tiện cho du khách đến tham quan, lễ Phật tại chùa Bổ Đà cho ông Ngô Văn Đảm, thôn Thượng Lát (cùng xã). Giá vé ban ngày được thu 5 nghìn đồng/lượt xe máy; 20-30 nghìn đồng/lượt ô tô tùy loại, cao hơn so với quy định của tỉnh. Tình trạng này diễn ra nhiều năm nay nhưng chưa được các cơ quan chức năng vào cuộc chấn chỉnh.

Tại một số điểm trông giữ xe ở TP Bắc Giang cũng có tình trạng tương tự. Khi ký hợp đồng mở điểm trông giữ phương tiện trước cổng Bệnh viện Đa khoa tỉnh với UBND phường Hoàng Văn Thụ (TP Bắc Giang), bà Đào Thị Kim Thanh, trú tại đường Ngô Gia Tự, phường Ngô Quyền (TP Bắc Giang) cam kết thu đúng quy định hiện hành là 3 nghìn đồng/phương tiện (ban ngày). Tuy nhiên, thay vì sử dụng vé do UBND phường in, phát, bà Thanh tự in vé, thu 5 nghìn đồng/lượt phương tiện. Không những vậy, để cạnh tranh với các bãi trông giữ xe khác, điểm trông giữ này còn cử người chèo kéo, ép người dân đưa phương tiện vào gửi tại bãi của mình. Tiếp nhận thông tin trên, ông Nguyễn Văn Sáng, Phó Chủ tịch UBND phường Hoàng Văn Thụ khẳng định sẽ giao Công an phường xác minh, chấn chỉnh, chấm dứt hợp đồng thầu khoán với cá nhân này nếu sai phạm.

Không chỉ việc trông giữ xe, ở cấp phường, xã hiện nay còn thực hiện thu khoảng 20 loại phí, lệ phí  dịch vụ như: Phí chứng thực giấy tờ, đóng dấu, xác nhận hồ sơ tư pháp, công chứng hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất, giá dịch vụ sử dụng chợ, dịch vụ môi trường, thu gom rác thải... được giao cho bộ phận tài chính và một cửa thu, nộp ngân sách. Thực tế cho thấy, mỗi nơi tổ chức thu một kiểu dẫn đến thất thu. Đơn cử như một số chợ thu tiền người bán hàng nhưng không giao biên lai. Một số cán bộ có người thân đến chứng thực giấy tờ không thu tiền, gây thất thoát nguồn thu. Điển hình như phường Hoàng Văn Thụ. Mỗi năm, địa phương được UBND TP giao thu từ 500 đến hơn 700 triệu đồng tiền phí, lệ phí, dịch vụ nhưng không năm nào hoàn thành chỉ tiêu giao. Năm ngoái, phường được giao thu hơn 700 triệu đồng nhưng chỉ đạt 529 triệu đồng. Năm nay, TP rút chỉ tiêu xuống còn hơn 500 triệu đồng, cho thu thêm 73 điểm vỉa hè tại các tuyến đường Lê Lợi, Ngô Văn Cảnh để các hộ kinh doanh nhưng qua đánh giá, nhiều khả năng không đạt kế hoạch.

Vé được sử dụng tại điểm trông giữ xe cổng Bệnh viện Đa khoa tỉnh không đúng với mẫu UBND phường Hoàng Văn Thụ (TP Bắc Giang) yêu cầu.

Cần kiểm soát chặt chẽ

Mặc dù khẳng định các khoản thu phí, lệ phí, dịch vụ hiện nay nhằm tăng thu ngân sách, bảo đảm kinh phí hoạt động tại cấp cơ sở song tại một số nơi, do công tác quản lý lỏng lẻo, thiếu kiểm tra, giám sát dẫn đến lạm thu, thu sai quy định để hưởng lợi bất chính gây bức xúc dư luận. Đơn cử như lợi dụng các sự kiện lớn được tổ chức ở TP Bắc Giang, nhiều cá nhân tự ý mở điểm trông giữ xe để “chặt, chém” khách. Mới đây, tối 1-7, lợi dụng việc hàng nghìn người đổ về khu vực Quảng trường 3-2 thưởng thức ca nhạc, một số cá nhân thuộc Tổ an ninh dân phố số 7 (phường Ngô Quyền) tự ý căng dây, trông giữ xe máy với giá 10 nghìn đồng/lượt, cao gấp đôi so với quy định. Anh Nguyễn Văn D, thị trấn Cao Thượng (Tân Yên) bức xúc: “Thấy điểm trông giữ treo biển miễn phí nên tôi cùng nhóm bạn vào gửi nhưng khi lấy xe, những người có mặt ở đây lại thu tiền sai quy định. Thắc mắc về việc này, thay vì được giải thích, thuyết phục, chúng tôi còn bị họ tỏ thái độ thách thức nên đành “ngậm bồ hòn làm ngọt” cho yên chuyện". Trao đổi với đại diện lãnh đạo UBND phường Ngô Quyền, được biết đây là việc làm sai do các cá nhân tự ý mở điểm trông, giữ phương tiện trái phép. UBND phường sẽ kiểm tra, có biện pháp xử lý nghiêm cá nhân vi phạm.

Từ ngày 1-1-2017, Luật Phí và lệ phí có hiệu lực thi hành. Theo đó các khoản phí, dịch vụ tại cơ sở là nguồn thu bổ sung tạo nên tổng thu ngân sách, bảo đảm nguồn chi tại cơ sở. Nguyên tắc triển khai thực hiện là thu đúng, thu đủ, bảo đảm quy định về giá, mức phí theo quy định, tránh tình trạng lạm thu, thu sai quy định làm thất thoát ngân sách. Thực tế, tại nhiều nơi, để triển khai các quy định này, cùng với tuyên truyền, nhiều địa phương còn hướng dẫn cụ thể cho các cá nhân, tổ chức thực hiện. Tại TP Bắc Giang, danh mục các tuyến phố, khu vực công cộng được sử dụng tạm thời một phần vỉa hè vào việc kinh doanh bán hàng, trông xe được niêm yết công khai tại các xã, phường, đồng thời thông báo đến từng hộ dân. Sau đó, các hộ được hướng dẫn thủ tục xin cấp phép rồi nộp phí theo tháng, quý. Hằng tháng, Phòng Tài chính - Kế hoạch có trách nhiệm kiểm tra, theo dõi công tác thu, nộp và chi ngân sách trên địa bàn; chấn chỉnh vi phạm. Ông Nguyễn Văn Doanh, Trưởng Phòng Tài chính - Kế hoạch TP thừa nhận: "Thực tế, khi chúng tôi đi kiểm tra, các tổ chức, cá nhân đều chấp hành nghiêm song khi vắng mặt thì đâu lại vào đó. Tình trạng thu sai, thu không đủ, không có hóa đơn, vé vẫn xảy ra, nhất là tại các chợ có Ban quản lý. Để tránh thất thu, TP đang triển khai lắp đặt camera giám sát tại bộ phận một cửa ở các phường, xã cũng như các chợ, tuyến phố trung tâm".

Theo quy định, chính quyền sở tại chịu trách nhiệm thu phí, nộp 100% vào ngân sách, đồng thời giám sát việc tuân thủ các quy định của chủ cơ sở. Tuy nhiên, thực tế vẫn còn tình trạng buông lỏng quản lý, thiếu giám sát nên nhiều trường hợp không thực hiện đúng những nội dung đã cam kết. Ông Nguyễn Thế Toản, Phó trưởng Phòng Tài chính hành chính sự nghiệp (Sở Tài chính) cho biết, hiện nay các chính sách, văn bản hướng dẫn đã cơ bản hoàn chỉnh nhưng việc thực hiện tại cấp cơ sở còn nhiều bất cập. Để tránh thất thu phí, lệ phí, các địa phương cần giao trách nhiệm người đứng đầu, tăng cường kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm những trường hợp vi phạm. Thường xuyên đôn đốc, giám sát công tác thực hiện, bảo đảm thu đúng, thu đủ, tránh gây bức xúc dư luận.

Sơn Quang - Hồng Dương