Từng là giảng viên Khoa Công nghệ thông tin, Học viện Kỹ thuật và Công nghệ An ninh (Bộ Công an), năm 2019, Thiếu tá Vũ Tuấn chuyển về Công an tỉnh công tác. Khi Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao được thành lập năm 2021, anh là một trong những cán bộ đầu tiên của đơn vị. Chúng tôi gặp anh khi vừa trở về đơn vị sau chuyến công tác kéo dài. Cuộc trò chuyện nhiều lần gián đoạn bởi những cuộc điện thoại từ các tổ trinh sát.

“Nhiều người nghĩ làm an ninh mạng chỉ ngồi trước máy tính. Thực tế, máy tính chỉ là công cụ. Để xử lý được tội phạm, điều quan trọng nhất vẫn là xác định được đối tượng đứng sau màn hình. Có những chuyên án, anh em bám địa bàn liên tục cả tuần, về cơ quan nghỉ vài tiếng rồi lại tiếp tục lên đường”, Thiếu tá Vũ Tuấn chia sẻ.

Thiếu tá Nguyễn Văn Quý (ở giữa) trao đổi với các thành viên Đội trong triệt phá nhóm đối tượng chế tạo, tàng trữ, sử dụng vũ khí quân dụng.

Với anh, mỗi dữ liệu điện tử chỉ là một mảnh ghép. Muốn hoàn chỉnh bức tranh, các trinh sát phải kiên trì đối chiếu hàng nghìn thông tin rồi trực tiếp xuống địa bàn kiểm chứng. Chuyên án triệt phá hệ thống phát sóng trái phép các giải bóng đá mang tên "Bún Chả TV" là một trong những đợt đấu trí kéo dài nhiều tháng. Các trận đấu thường diễn ra vào ban đêm - cũng là thời điểm các đối tượng hoạt động mạnh nhất.

Khi hàng triệu người hâm mộ dõi theo trái bóng trên sân cỏ, các trinh sát vẫn lặng lẽ ghi nhận, trích xuất dữ liệu điện tử để kịp thời thu thập chứng cứ trước khi bị xóa hoặc thay đổi. Ngay khi xuất hiện dấu vết quan trọng, các tổ công tác lập tức lên đường đến Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh, Phú Thọ, Ninh Bình, Thanh Hóa... xác minh từng mắt xích trong đường dây. Sau nhiều tháng kiên trì bám sát cả trên không gian mạng lẫn ngoài thực địa, Ban chuyên án đã bóc gỡ toàn bộ đường dây, khởi tố 15 bị can, trong đó có đối tượng chủ mưu, cầm đầu.

Không riêng Thiếu tá Tuấn, tinh thần "sẵn sàng xuất phát bất cứ thời điểm nào" đã trở thành điều quen thuộc với nhiều cán bộ của Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao. Mỗi người đều quen với việc lên đường bất kể ngày hay đêm, bởi chỉ một thao tác xóa dữ liệu cũng có thể khiến nhiều ngày bám sát trở nên vô nghĩa. Điều đó thể hiện rõ trong chuyên án đấu tranh với nhóm đối tượng tổ chức đánh bạc và đánh bạc bằng hình thức cá độ bóng đá mùa World Cup 2026. Thiếu tá Tuấn vừa di chuyển vừa trích xuất, phân tích dữ liệu điện tử ngay trên xe để kịp thời thu thập chứng cứ, tránh việc các đối tượng xóa hoặc tiêu hủy dữ liệu.

Với Thiếu tá Nguyễn Xuân Nghĩa, Đội trưởng Đội Phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng xâm phạm trật tự an toàn xã hội thì tội phạm trên không gian mạng gần như không để lộ dấu vết ngoài đời thực. Những gì lực lượng trinh sát thu được ban đầu đôi khi chỉ là một tài khoản mạng xã hội, một giao dịch điện tử. Khó nhất không phải phát hiện dấu vết mà là chứng minh tài khoản đó thuộc về ai, người đó đang ở đâu và giữ vai trò gì trong cả đường dây.

Điển hình như chuyên án đánh bạc trên hệ thống Fi88 và KingGroup với hơn 30 nghìn thành viên, lượng tiền giao dịch lên tới hàng nghìn tỷ đồng. Từ những dữ liệu điện tử ban đầu, anh cùng đồng đội nhiều lần ngược xuôi từ Bắc vào Nam để xác minh. Có chuyến công tác kéo dài cả tuần chỉ nhằm làm rõ một đầu mối. Có thời điểm, các tổ trinh sát vừa xác định được vị trí thì đối tượng đã rời đi, toàn bộ hướng xác minh lại phải bắt đầu từ những dữ liệu mới. "Nhiều người chỉ nhìn thấy thời điểm bắt giữ đối tượng, nhưng phía sau là hàng tháng trời kiên trì theo dõi từng dấu vết nhỏ. Trên không gian mạng, chỉ chậm một bước là có thể mất dấu cả đường dây", Thiếu tá Nghĩa nói.

Những chuyến công tác nối tiếp nhau cũng là nhịp sống quen thuộc của Thiếu tá Nguyễn Văn Quý, Phó Đội trưởng Đội Phòng, chống tội phạm sử dụng không gian mạng xâm phạm trật tự an toàn xã hội. Một trong những chuyên án anh trực tiếp tham gia là triệt phá đường dây chế tạo, mua bán trái phép vũ khí quân dụng. Các đối tượng hoạt động khép kín, từ quảng bá trên TikTok, giao dịch qua Zalo đến vận chuyển bằng dịch vụ chuyển phát, mỗi người chỉ đảm nhận một công đoạn nhằm che giấu toàn bộ đường dây. Theo anh, muốn bóc gỡ ổ nhóm thì không thể xử lý từng đối tượng riêng lẻ mà phải kiên trì làm rõ vai trò của từng mắt xích. Khi chứng cứ được củng cố đầy đủ, Ban chuyên án đồng loạt triển khai lực lượng tại Đà Nẵng, Quảng Trị để bắt giữ các đối tượng.

Theo Đại tá Trần Viết Soái, Trưởng Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao, đấu tranh với tội phạm công nghệ cao là cuộc chiến đặc biệt bởi hiện trường không có ranh giới, đối tượng có thể xuất hiện ở bất cứ đâu và chứng cứ điện tử có thể biến mất chỉ sau vài thao tác. Vì vậy, mỗi chuyên án đều đòi hỏi sự kết hợp chặt chẽ giữa phân tích dữ liệu điện tử với xác minh ngoài thực địa, cùng sự chủ động, nhạy bén của từng cán bộ, chiến sĩ trong mọi thời điểm.

Với những người lính an ninh mạng, phía sau mỗi chuyên án được khám phá là rất nhiều đêm trắng lặng thầm, nơi từng dòng dữ liệu điện tử được kiên trì lần theo để đưa tội phạm ra trước pháp luật.

Giành lại sự sống giữa hiểm nguy

BẮC NINH - Giữa biển lửa, dòng nước lũ hay những vụ tai nạn hiểm nguy, lực lượng Cảnh sát phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ, Công an tỉnh luôn là những người có mặt từ sớm. Không có kịch bản chung cho công tác cứu người, chỉ có bản lĩnh, kinh nghiệm và những quyết định phải được đưa ra trong tích tắc để giành lại sự sống cho nạn nhân.

Bắc Ninh: Kịp thời bắt giữ đối tượng trộm cắp tài sản tại bãi gửi xe bệnh viện

BẮC NINH - Lợi dụng đông người đến Bệnh viện Đa khoa Bắc Ninh số 1 khám, điều trị, đối tượng Diêm Công Đức Anh (sinh năm 2008), trú tại phường Tự Lạn đột nhập bãi gửi xe máy của bệnh viện để cạy cốp xe, trộm tài sản.

Vụ án 109 bị cáo chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng: Bài học đắt giá

BẮC NINH - Vụ án chế tạo, mua bán, tàng trữ trái phép vũ khí quân dụng liên tỉnh vừa được Tòa án nhân dân tỉnh Bắc Ninh xét xử với 109 bị cáo là bài học đắt giá. Ngoài những đối tượng cố tình trục lợi, nhiều người đến khi đối diện trách nhiệm hình sự mới nhận ra cất giữ khẩu súng trong nhà không đơn thuần chỉ để săn bắn hay giải trí mà là hành vi vi phạm pháp luật.