Trong thời gian qua, nhiều dự án nhà ở xã hội đã và đang được đầu tư xây dựng đã góp phần bổ sung nguồn cung và đem đến cơ hội cho người lao động có thể sở hữu căn nhà mơ ước.

Nhà ở xã hội là nhu cầu cấp thiết của người dân có thu nhập thấp.

Tuy nhiên, nhiều người với mức thu nhập thấp, “giấc mơ” mua nhà ở xã hội vẫn còn gặp khó khăn khi khoảng cách giữa cung và cầu vẫn còn khá xa, Do đó, chính sách nhà ở xã hội cần được điều chỉnh theo hướng tái cấu trúc, đồng thời phát triển nhà ở xã hội cho thuê cần được xác định là nhiệm vụ quan trọng, mang tính căn cơ và lâu dài.

Nhu cầu nhà ở cho thuê là rất lớn

Tại buổi làm việc với Đảng ủy Chính phủ và các bộ, ngành liên quan về tình hình triển khai thực hiện Chỉ thị số 34-CT/TW ngày 24/5/2024 của Ban Bí thư về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác phát triển nhà ở xã hội trong tình hình mới vào chiều 19/5, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, trong thời kỳ phát triển mới, tiếp cận nhà ở an toàn phù hợp với khả năng chi trả phải được coi là quyền cơ bản của người dân và thước đo của tiến bộ xã hội.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu phải đặt nhà ở trong chiến lược phát triển đô thị quốc gia. Từ nay đến 2030, nhà ở để bán vẫn cần thiết, nhưng nhà ở cho thuê phải được xác định là trụ cột chiến lược, nhất là tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, vùng nhập cư lao động và các địa bàn có giá nhà vượt xa mặt bằng thu nhập của người dân.

Liên quan đến chỉ đạo nào, theo báo cáo của Bộ Xây dựng, chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026 là 158.723 căn. Đến ngày 15/5 vừa qua, đã khởi công xây dựng thêm 34 dự án với quy mô 29.895 căn. Lũy kế khởi công xây dựng là 234 dự án với quy mô 233.962 căn. Hiện, các dự án đã hoàn thành là 11.207 căn, khả năng hoàn thành (đến thời điểm hiện nay) chỉ tiêu năm 2026 là 91.293/158.723 căn (đạt 58%).

Về nhu cầu nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng đã có văn bản đề nghị các địa phương rà soát, xác định nhu cầu thuê nhà ở trên địa bàn, đồng thời đề xuất chỉ tiêu phát triển nhà ở do Quỹ nhà ở địa phương đầu tư, tạo lập để cho thuê năm 2026 và các năm tiếp theo giai đoạn 2027-2030, đồng thời ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đề nghị báo cáo về việc bố trí nguồn vốn cho Quỹ nhà ở địa phương và tình hình thực hiện phát triển nhà ở cho thuê.

Tổng hợp từ Bộ Xây dựng cho thấy số lượng nhà ở xã hội hiện có, đang cho thuê trên địa bàn cả nước khoảng 42.275 căn

Trên cơ sở báo cáo của 23/34 địa phương, có 18 địa phương báo cáo nhu cầu thuê nhà ở giai đoạn 2026-2030, với tổng số là 71.187 căn; 3 địa phương báo cáo không có nhu cầu (Cao Bằng, Hà Tĩnh, Gia Lai); 2 địa phương (Thanh Hóa, Quảng Trị) đề nghị báo cáo sau khi thành lập Quỹ nhà ở địa phương và rà soát thực tế.

Tổng hợp từ Bộ Xây dựng cho thấy số lượng nhà ở xã hội hiện có, đang cho thuê trên địa bàn cả nước khoảng 42.275 căn. Trong đó, Đà Nẵng dẫn đầu với hơn 12.400 căn, tiếp đến là Bắc Ninh gần 9.850 căn và Thành phố Hồ Chí Minh khoảng 5.700 căn. Đây cũng là những địa phương đã phát triển và triển khai mô hình nhà ở cho công nhân, người lao động thuê đã mở ra nhiều cơ hội có nhà để người lao động an cư lạc nghiệp.

Theo đánh giá từ phía Bộ Xây dựng, trong thời gian qua, giá bất động sản, đặc biệt là giá nhà ở và đất ở, đã tăng nhanh và vượt xa khả năng chi trả của đại bộ phận người dân, nhất là người thu nhập thấp tại khu vực đô thị. Trong khi đó, các dự án nhà ở xã hội chưa thể đáp ứng được số lượng nhu cầu của người thu nhập thấp; khoảng cách giữa cung và cầu vẫn còn khá xa, khiến việc tiếp cận loại hình nhà ở này đối với nhiều người vẫn là bài toán khó.

Thay đổi tư duy phát triển nhà ở xã hội

Nhiều chuyên gia và các doanh nghiệp bất động sản cũng nhìn nhận rằng chính sách phát triển nhà ở xã hội cho thuê là cần thiết trong bối cảnh quỹ đất ngày càng thu hẹp.

Với các dự án nhà ở xã hội để bán, sau 5 năm sẽ được chuyển thành nhà ở thương mại, khiến các địa phương tiếp tục phải tìm kiếm quỹ đất mới để phát triển các dự án nhà ở xã hội tiếp theo. Trong khi đó, nếu phát triển nhà ở xã hội cho thuê, nguồn cung sẽ được duy trì ổn định trong thời gian dài.

Ông Lê Hoàng Châu, Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Thành phố Hồ Chí Minh chỉ ra thực tế cho thấy nhu cầu nhà ở hiện nay không chỉ dừng ở việc sở hữu, mà đang chuyển mạnh sang thuê hoặc thuê mua để ổn định chỗ ở lâu dài, phù hợp với khả năng tài chính, đặc điểm việc làm và quá trình dịch chuyển lao động đã đặt ra yêu cầu phải thay đổi tư duy phát triển nhà ở theo hướng đa dạng hóa các mô hình tiếp cận. Điều này rất đúng với chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khi nhấn mạnh chính sách nhà ở trong giai đoạn mới phải được thiết kế với tư duy mới, tầm nhìn mới, đảm bảo mọi người đều có chỗ ở.

Việc thiếu sản phẩm nhà ở cho thuê đã làm gia tăng áp lực sở hữu nhà, gián tiếp đẩy nhu cầu và giá bất động sản lên cao.

Ông Châu kiến nghị Nhà nước và địa phương cần có chính sách hỗ trợ phát triển nhà cho thuê do cá nhân đầu tư. Đây là loại hình đang đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết nhu cầu chỗ ở cho người lao động, đặc biệt tại các đô thị lớn và khu công nghiệp.

"Nếu có cơ chế hỗ trợ phù hợp, việc nâng cấp và phát triển hệ thống nhà cho thuê có thể góp phần bổ sung nguồn cung nhà ở giá rẻ cho xã hội,” ông Châu góp ý.

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam cho rằng cần sớm phát triển thị trường nhà ở cho thuê chuyên nghiệp.

“Việc thiếu sản phẩm nhà ở cho thuê đã làm gia tăng áp lực sở hữu nhà, gián tiếp đẩy nhu cầu và giá bất động sản lên cao, tạo điều kiện cho hoạt động đầu cơ phát triển,” ông Đính đánh giá.

Theo ông Đính, cơ quan quản lý Nhà nước cần khẩn trương xây dựng thị trường nhà ở cho thuê, trước hết bằng việc thúc đẩy các dự án nhà ở công nhân với mức giá phù hợp, qua đó giảm áp lực sở hữu nhà ở và giúp thị trường bất động sản vận hành ổn định hơn, đảm bảo người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn, phù hợp khả năng chi trả và đúng đối tượng; trong đó nhà ở cho thuê phải trở thành trụ cột lâu dài theo chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Đa dạng hóa chính sách an sinh nhà ở

Nhằm có thêm nguồn lực hỗ trợ phát triển nhà ở giá phù hợp cho người thu nhập thấp, quỹ nhà ở quốc gia và Quỹ nhà ở địa phương là giải pháp quan trọng nhằm hỗ trợ phát triển nguồn cung nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê và tạo điều kiện để người dân có thu nhập trung bình, thu nhập thấp tiếp cận chỗ ở phù hợp hơn.

Một dự án nhà ở xã hội tại phường Việt Hưng, thành phố Hà Nội .

Ông Hà Quang Hưng, Phó Cục trưởng Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản (Bộ Xây dựng) cho biết quỹ nhà ở quốc gia sẽ bổ sung nguồn cung về nhà ở cho thuê với mục tiêu tiết kiệm nguồn lực về đất đai, nhiều người được sử dụng luân phiên quỹ nhà ở này, qua đó đảm bảo giải quyết nhu cầu về nhà ở ổn định, lâu dài cho những đối tượng không có khả năng chi trả để mua nhà ở xã hội.

“Quỹ này sẽ thúc đẩy sự phát triển nhà ở xã hội, đồng thời cân đối được cung-cầu, điều chỉnh cơ cấu hàng hóa bất động sản, từ đó tác động hạ giá thành phân khúc nhà ở thương mại, giúp thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh hơn,” ông Hưng phân tích.

Quỹ nhà ở quốc gia sẽ bổ sung nguồn cung về nhà ở cho thuê với mục tiêu tiết kiệm nguồn lực về đất đai.

Ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam đánh giá mô hình Quỹ nhà ở quốc gia đã được nhiều quốc gia áp dụng hiệu quả. Dù Việt Nam triển khai khá muộn, đây vẫn là bước đi phù hợp trong bối cảnh nhu cầu nhà ở giá hợp lý ngày càng lớn.

Theo ông Đính, Quỹ nhà ở quốc gia và Quỹ nhà ở quốc gia địa phương sẽ giúp đa dạng hóa chính sách an sinh nhà ở. Người có điều kiện tài chính có thể tiếp cận các chương trình mua nhà, trong khi người lao động, công nhân hoặc nhóm cần chỗ ở tạm thời có thể lựa chọn hình thức thuê với chi phí thấp hơn.

“Ở nhiều khu công nghiệp, nhu cầu thuê nhà rất lớn nhưng nguồn cung còn thiếu. Nếu triển khai tốt, Quỹ này sẽ góp phần giải quyết bài toán chỗ ở cho lực lượng lao động,” ông Đính nhận định.

Về vấn đề này, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết hiện Bộ Xây dựng đang phối hợp với Bộ Tài chính đề xuất nhu cầu cấp vốn điều lệ của Quỹ nhà ở Trung ương trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030 là 10.000 tỷ đồng. Cụ thể, trong năm 2026 là 5.000 tỷ đồng; giai đoạn 2029-2030 là 5.000 tỷ đồng.

“Thời gian tới, Bộ Xây dựng sẽ tiếp tục hoàn thiện hồ sơ sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản để trình Quốc hội xem xét vào năm 2026, đồng thời Bộ sẽ đôn đốc các địa phương đẩy nhanh tiến độ phát triển nhà ở xã hội, sớm hoàn thiện quỹ nhà ở địa phương và ưu tiên bố trí vốn ngân sách để các quỹ nhà ở địa phương có thể đi vào hoạt động thực chất,” Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh.

Việt Yên: Tháo gỡ khó khăn về PCCC cho chủ nhà trọ, nhà cho thuê

BẮC GIANG - Ngày 22/9, UBND huyện Việt Yên (Bắc Giang) tổ chức hội nghị tháo gỡ khó khăn và hướng dẫn điều kiện bảo đảm an toàn phòng cháy, chữa cháy (PCCC) và cứu nạn, cứu hộ (CNCH) cho các cơ sở kinh doanh nhà trọ, cho thuê lưu trú trên địa bàn. 

Yêu cầu khắc phục tồn tại dự án nhà ở xã hội tại Yên Trung

BẮC NINH - Đoàn giám sát của Thường trực HĐND tỉnh Bắc Ninh yêu cầu chủ đầu tư dự án Khu nhà ở xã hội kết hợp thương mại dịch vụ tại xã Yên Trung khẩn trương xử lý dứt điểm tồn tại sau gần 5 năm chậm tiến độ.

Bắc Ninh giám sát dự án nhà ở xã hội tại Yên Phong

BẮC NINH- Thường trực HĐND tỉnh giám sát việc chấp hành pháp luật tại Dự án nhà ở xã hội Yên Phong do Tổng Công ty Viglacera làm chủ đầu tư, nhằm bảo đảm an sinh cho người lao động. 

Bắc Ninh: Công nhân vui mừng khi mua nhà ở xã hội với giá dưới 10 triệu đồng/m2

Dự án nhà ở xã hội tại xã Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh có giá bán gần 10 triệu đồng/m², giúp nhiều người vui mừng khi chỉ với khoảng 300 triệu đồng đã có thể sở hữu một căn nhà để an cư lâu dài.

Bắc Ninh chấp thuận đầu tư khu nhà ở xã hội gần 5ha tại phường Song Liễu

BẮC NINH - UBND tỉnh vừa ban hành Quyết định số 681/QĐ-UBND chấp thuận chủ trương đầu tư, đồng thời giao chủ đầu tư thực hiện Dự án xây dựng Khu nhà ở xã hội (khu số 2) tại phường Song Liễu với quy mô khoảng 4,86 ha.