Là lần đầu tiên phát động nên buổi lễ rất hoành tráng. Băng rôn, cờ, khẩu hiệu, người dự đông đã đành song con số anh ám ảnh ấy là năm ngoái toàn quốc xảy ra tới gần tám nghìn vụ tai nạn lao động làm khoảng ngần ấy số người tử nạn, chi phí thuốc thang, mai táng, tiền bồi thường lên đến cả trăm tỷ đồng. Hy vọng, sau lễ phát động, tình hình sẽ có chuyển biến.

Nghe lời bạn, ngẫm thì thấy mỗi năm nước ta có vô số ngày hưởng ứng một ngày gì đó và vô số buổi lễ phát động hưởng ứng một tuần, một tháng hành động về một lĩnh vực nào đó. Ví như 31- 5 hằng năm là Ngày thế giới không hút thuốc lá; 5-6 là Ngày Môi trường thế giới, mấy hôm sau, 8-6 là Ngày Đại dương… Thường, nhân các ngày, tuần, tháng trên, ở đâu đó lại có hoạt động hưởng ứng. To tát là tổ chức lễ phát động, ra quân, nhỏ hơn là sắp đặt vài việc tuyên truyền gì đó còn chuyển biến ra sao lại là chuyện khác. Đơn cử, Tháng hành động vì an toàn thực phẩm năm nay, với chủ đề sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng thực phẩm tươi sống an toàn; kiểm soát rượu, phòng tránh ngộ độc rượu, nhiều người kỳ vọng nhận thức của cộng đồng xã hội sẽ nâng lên để rồi có cách hành xử đúng, vậy mà đâu đó vẫn xảy ra những vụ việc đáng tiếc. Vệ sinh an toàn thực phẩm vẫn là vấn đề dư luận xã hội bức xúc.  

Vẫn biết, phát động là một trong những hình thức tuyên truyền, giáo dục để thay đổi hành vi của con người song điều nhiều người quan tâm lại là tính hiệu quả trên thực tế. Thế mới có chuyện trong Tháng Hành động vì an toàn thực phẩm vừa kết thúc, qua kiểm tra sơ bộ, lực lượng chức năng huyện Việt Yên lập biên bản vi phạm hành chính sáu cơ sở sản xuất, kinh doanh thì trong đó có hai nhà hàng gà tươi. Vậy còn những cơ sở chưa được kiểm tra thì sao? Rõ ràng, từ tuyên truyền  đến thay đổi nhận thức và hành vi là khoảng cách rất xa nếu người trong cuộc vẫn đặt lợi ích cá nhân, lợi nhuận lên trên hết mà làm ăn gian dối, bất chấp pháp luật.

Nhiều ý kiến cho rằng, thực chất của những điều ta vẫn thấy ở nhiều lễ phát động và cả tổ chức ký ký cam kết hưởng ứng là sự cụ thể hóa quy định của pháp luật đối với lĩnh vực tương ứng. Ví như Ngày Môi trường thế giới đã có Luật Bảo vệ môi trường; Tháng hành động vì an toàn thực phẩm đã có Luật An toàn thực phẩm… Do đó, thay vì tổ chức những buổi lễ phát động hoành tráng gây tốn kém, lãng phí hoặc song hành với các hoạt động hưởng ứng, cơ quan chức năng cứ chiểu theo quy định của pháp luật xử phạt thật nghiêm thì hẳn hiệu quả sẽ thấy rõ ngay và pháp luật sẽ được thực thi nghiêm túc. Bằng không thì có tổ chức phát động và cả ký cam kết cũng có gì khác nhau.

Lê Minh