Năm 2015, huyện Lục Ngạn có khoảng 6.000 người xuất cảnh trái phép sang Trung Quốc lao động tự do. Không giấy tờ tuỳ thân, không biết tiếng, không ràng buộc pháp lý, không hiểu biết pháp luật, những lao động “chui” này thua thiệt đủ đường trên nước bạn và khi về nước, cũng kéo theo không ít hệ luỵ.

Trước thực trạng này, Huyện uỷ Lục Ngạn đã ban hành nghị quyết chuyên đề và từng đồng chí Thường vụ Huyện uỷ xuống các thôn, bản, chi bộ tuyên truyền, vận động nhân dân. Mưa dầm thấm lâu, số người xuất cảnh đã giảm. Từ 6.000 người năm 2015 giảm còn một nửa, hơn 3.000 người năm 2016; năm 2017 là 2.700 người.

Đây mới chỉ là số liệu cơ quan công an nắm bắt thống kê, trên thực tế, con số này có thể cao hơn nữa. Người dân Lục Ngạn trốn sang Trung Quốc chủ yếu vào dịp ngay sau Tết nguyên đán và đi làm thời vụ, khoảng một tháng rồi trở về. Tuy nhiên, một tháng này cũng đủ kéo theo nhiều vấn đề xã hội phát sinh khó lường. 

Với công việc chỉ là trồng, chặt mía, thu nhập khoảng 10 triệu đồng/người/tháng nên dễ thu hút lao động; người trung tuổi có, thanh niên có; đàn ông, đàn bà đều sang làm được cả. Chính vì số người sang đông nên nguy cơ lây nhiễm bệnh tật, tệ nạn xã hội là rất cao; thậm chí có người thiệt mạng. Nhiều trường hợp bị công an nước bạn bắt được và đẩy đuổi về nước, công sá mất trắng. Cá biệt, có người sinh con, lấy chồng “hờ” bên đó rồi mang con trở về nước, rất khó khăn cho việc làm thủ tục pháp lý và tương lai đứa trẻ sau này. Chưa kể, chỉ trong một thời gian mà địa phương vắng cơ bản lực lượng lao động chính, đồng ruộng bê trễ, việc sản xuất, sinh hoạt của người dân bị ảnh hưởng. 

Việc lao động nông thôn đi tìm kiếm việc làm, tăng thu nhập cho bản thân và gia đình là nhu cầu chính đáng nhưng lao động “chui” sang Trung Quốc thì thật không nên. Ngoài việc tuyên truyền, giúp người dân hiểu những hệ luỵ của việc này, thiết nghĩ, chính quyền các cấp cũng cần tạo thêm việc làm, chuyển đổi cơ cấu cây trồng… để “giữ chân” họ. Bên cạnh đó, cơ quan công an có biện pháp ngăn ngừa, quản lý chặt ở các tuyến đường biên, nắm chắc nhân khẩu… Có như vậy, số lao động  xuất cảnh trái phép mới giảm và tiến tới, khi đã đầy đủ việc làm ở quê nhà, sẽ không ai còn muốn đi lao động “chui”.

Hồng Tâm