Ba mươi năm trước, tôi và bạn bè thi đại học, cao đẳng. Năm ấy, cả nước chỉ có ba đợt thi dành cho các trường công lập, trong đó có hai đợt thi đại học, một đợt thi cao đẳng. Thí sinh nào đủ điểm đỗ sẽ chọn một trường để nhập học. Nếu đã trượt cả ba trường thì thi lại năm sau. Trước kỳ thi, Bộ Giáo dục và Đào tạo phát hành một cuốn quy chế tuyển sinh, chúng tôi đọc kỹ trong đó là hiểu hết. Các phụ huynh thời ấy cơ bản không phải làm hồ sơ hộ các con vì công việc đó khá đơn giản, không mất nhiều thời gian.

Theo dõi công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng những năm gần đây cho thấy có những điểm tiến bộ hơn so với mấy chục năm trước. Hiện các thí sinh có rất nhiều lựa chọn, như năm 2026 mỗi em được đăng ký tối đa 15 nguyện vọng trong đợt 1, nếu không trúng tuyển tiếp tục đăng ký trong đợt xét tuyển bổ sung. Bước chọn trường, chọn ngành được thực hiện sau khi đã biết điểm thi. Bởi vậy, học sinh có thể “liệu cơm gắp mắm”, nếu đạt điểm cao thì đăng ký vào trường tốp đầu, điểm ở mức khá thì đăng ký vào các trường tốp giữa, cơ hội đỗ đại học cao hơn.

Vậy nhưng bên cạnh ưu điểm đó, công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng hiện nay cũng có nhiều điều cần bàn. Một đồng nghiệp của tôi có con năm nay thi tốt nghiệp trung học phổ thông. Từ tháng 4, chị đã bắt đầu đọc đề án tuyển sinh của những trường đại học mà cậu con trai quan tâm. Chị bảo đến lúc ấy mới thấy các thủ tục "rối như tơ vò", nếu để con tự tìm hiểu thì không còn thời gian ôn tập. Ban đầu, chị nghĩ quy trình tuyển sinh sẽ có đầy đủ trong đề án tuyển sinh của từng trường song hóa ra không phải.

Có những đơn vị lại đưa ra các yêu cầu liên quan ở nhiều văn bản khác nhau, từ thông báo đến hướng dẫn hay quyết định khiến phụ huynh rất khó theo dõi toàn diện. Trường này yêu cầu thí sinh nộp bản điện tử chứng chỉ IELTS, học bạ lên cổng tuyển sinh của trường thì mới xét quy đổi điểm, cộng điểm đối với môn Tiếng Anh hoặc xét kết hợp. Nếu thí sinh chỉ nộp trên cổng của Bộ Giáo dục và Đào tạo thì không được xét. Trường kia lại yêu cầu thí sinh nộp bản giấy (có công chứng) các chứng chỉ quốc tế và học bạ, không chấp nhận bản điện tử.

Thời hạn nộp cũng khác nhau, có cơ sở hết hạn từ cuối tháng 5, nơi khác đến cuối tháng 6. Có trường ban đầu quy định không tuyển sinh bằng điểm VSAT (đánh giá đầu vào trên máy vi tính), vài tuần sau lại thông báo có sử dụng phương thức này. Mức phí xét tuyển cũng mỗi nơi mỗi khác, từ 30 nghìn đồng đến 200 nghìn đồng một hồ sơ.

Những ngày tới, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tiến hành lọc ảo để các trường xác định và công bố điểm chuẩn. Trên mạng xã hội, nhiều phụ huynh và học sinh phản ánh những bất cập trong quá trình nộp minh chứng đến trường đại học để xét tuyển kết hợp, cộng điểm khuyến khích hay quy đổi điểm ngoại ngữ.

Có nhiều ý kiến đề nghị Bộ Giáo dục và Đào tạo có văn bản chỉ đạo các trường đại học sử dụng dữ liệu dùng chung (điểm thi tốt nghiệp, học bạ, chứng chỉ quốc tế, kết quả các kỳ thi đánh giá năng lực) đã có trên cổng thông tin của Bộ để xét tuyển; không yêu cầu các thí sinh nộp riêng minh chứng cho từng trường.

Dư luận mong muốn trong những năm tới, quy trình tuyển sinh sẽ được điều chỉnh theo hướng có sự thống nhất tương đối giữa các trường, bảo đảm sự ổn định, giảm thiểu các thủ tục hành chính. Qua đó giúp tiết kiệm thời gian, công sức của thí sinh và phụ huynh, hạn chế thấp nhất những trường hợp bị ảnh hưởng đến quyền lợi vì thiếu thông tin.

Đích đến là chất lượng sống của người dân

 

Điều tiết sản lượng để nâng giá trị vải thiều

 

Động lực phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp