Quy hoạch dẫn đường cho đô thị Bắc Ninh phát triển bền vững

Hướng tới thành phố trực thuộc Trung ương

Thứ 4: 18:54 ngày 05/08/2026

Bà Trần Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Quy hoạch – Kiến trúc (Bộ Xây dựng).

Quy hoạch chung đô thị Bắc Ninh đến năm 2050, tầm nhìn đến năm 2075 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đã mở ra không gian phát triển mới sau sáp nhập, tạo nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Bắc Ninh trở thành thành phố trực thuộc Trung ương. Tuy nhiên, giá trị của quy hoạch chỉ được khẳng định khi các định hướng được triển khai đồng bộ, nhất quán và quản lý chặt chẽ trong suốt quá trình phát triển.

Theo định hướng quy hoạch, Bắc Ninh sẽ phát triển theo mô hình đa cực, đa trung tâm với ba phân vùng phát triển, bốn hành lang kinh tế, gắn với đô thị xanh, thông minh và hệ thống giao thông hiện đại. Để hiện thực hóa mục tiêu này, địa phương cần sớm hoàn thiện quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, quy hoạch hạ tầng kỹ thuật và các chương trình phát triển đô thị; rà soát các quy hoạch hiện có sau sáp nhập nhằm bảo đảm tính thống nhất, tránh chồng chéo và phát triển cục bộ.

Cùng với đó, việc xây dựng Quy chế quản lý kiến trúc trên phạm vi toàn đô thị là nhiệm vụ quan trọng nhằm tạo dựng bản sắc riêng. Mỗi khu vực, từ đô thị trung tâm, đô thị sân bay, khu công nghiệp công nghệ cao đến các làng nghề, đô thị lịch sử và vùng sinh thái, cần có định hướng quản lý kiến trúc phù hợp. Kiến trúc hiện đại phải hài hòa với không gian văn hóa Kinh Bắc, góp phần hình thành hình ảnh đô thị đặc trưng.

Quy hoạch cũng xác định hệ thống các dòng sông lớn là khung sinh thái và trục cảnh quan chủ đạo. Không gian ven sông cần được ưu tiên cho công viên, cây xanh, quảng trường và không gian công cộng; đồng thời bảo vệ các hành lang xanh, vùng thoát lũ và hệ thống mặt nước như hạ tầng sinh thái thiết yếu. Song song với đó, việc bảo tồn di sản văn hóa, không gian Quan họ, đình, chùa, làng nghề truyền thống cần được thực hiện đồng bộ, bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.

Trong bối cảnh mở rộng không gian phát triển, Bắc Ninh cần nghiên cứu quy hoạch không gian ngầm tại các khu vực trung tâm và các điểm phát triển theo mô hình TOD; khai thác các động lực mới như logistics thông minh, thiết bị bay không người lái và kinh tế tầm thấp gắn với lợi thế cảng hàng không quốc tế Gia Bình.

Bên cạnh phát triển nội lực, liên kết vùng tiếp tục là yếu tố then chốt. Việc kết nối đồng bộ đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị, cảng hàng không, các tuyến vành đai, khu thương mại tự do và hệ thống logistics hiện đại sẽ giúp Bắc Ninh phát huy vai trò động lực của Vùng Thủ đô và Đồng bằng sông Hồng. Đồng thời, đẩy mạnh số hóa dữ liệu quy hoạch và ứng dụng công nghệ số trong quản lý sẽ nâng cao hiệu quả điều hành và tính minh bạch.

Quy hoạch chung đã xác lập tầm nhìn dài hạn cho sự phát triển của Bắc Ninh. Điều quan trọng trong giai đoạn tới là biến những định hướng trên giấy thành các công trình, không gian và giá trị thực tiễn, góp phần xây dựng Bắc Ninh trở thành đô thị xanh, thông minh, hiện đại, giàu bản sắc và có sức cạnh tranh cao.

Nhóm PV (thực hiện)